Sáng 17/9, tại Hà Nội, CTCP Chứng khoán SSI tổ chức hội thảo "Lộ trình Niêm yết cho Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" (A Listing Roadmap for FDI Enterprises in Viet Nam), với sự tham gia của các tổ chức tài chính, nhà đầu tư và đại diện cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Thông, Tổng Giám đốc SSI đưa ra hai nhóm số liệu đáng chú ý. Trong năm gần nhất, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã giải ngân mức kỷ lục khoảng 27,6 tỷ USD tại Việt Nam, đồng thời tạo ra hơn 3/4 kim ngạch xuất khẩu của cả nước.
"Các doanh nghiệp FDI không phải là những vị khách trong nền kinh tế Việt Nam. Trong hơn ba thập kỷ, họ đã xây dựng nên một phần lớn của nền kinh tế", ông Nguyễn Đức Thông nhấn mạnh.
Tuy nhiên, khi nhìn sang thị trường chứng khoán, bức tranh lại cho thấy sự chênh lệch lớn. Theo CEO SSI, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện có hơn 1.600 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch, khoảng 12 triệu tài khoản nhà đầu tư, với quy mô vào khoảng 350 tỷ USD. Trong số này, chỉ có 10 doanh nghiệp FDI, với tổng giá trị tương đương khoảng 0,15% toàn thị trường. Đặc biệt, kể từ năm 2017 đến nay chưa có thêm doanh nghiệp FDI mới nào niêm yết.
Ông Thông mô tả sự đối lập này bằng hình ảnh: khu vực FDI tạo ra hơn 3/4 xuất khẩu của Việt Nam nhưng sự hiện diện trên thị trường chứng khoán lại chỉ tương đương một tỷ lệ rất nhỏ. Đây cũng là khoảng trống mà hội thảo lần này hướng tới.
Theo lãnh đạo SSI, việc đưa thêm doanh nghiệp FDI lên thị trường chứng khoán không nên chỉ được nhìn dưới góc độ huy động vốn. Niêm yết còn là một cột mốc mang tính chiến lược đối với doanh nghiệp.
Một doanh nghiệp đại chúng có điều kiện nâng cao chuẩn quản trị, tăng tính minh bạch và thay đổi cách khách hàng, đối tác cũng như nhà đầu tư nhìn nhận về thương hiệu. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn dài hạn trong nước để phục vụ quá trình mở rộng hoạt động. Với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, theo ông Thông, niêm yết còn là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất về cam kết lâu dài đối với thị trường Việt Nam.
"Tại sao lại là lúc này?"CEO SSI cho rằng thị trường vốn Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới. Những thay đổi về chính sách, hạ tầng giao dịch cùng quá trình chuyển dịch từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi đang tạo điều kiện để Việt Nam tiếp cận một lớp nhà đầu tư quốc tế mới.
Đây là những nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp có chất lượng, nền tảng kinh doanh thực và chuẩn quản trị tốt. Theo ông Thông, nhiều doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam đáp ứng được những đặc điểm này. Bên cạnh đó, những thay đổi gần đây đối với Luật Chứng khoán và các nghị định liên quan cũng đang tạo ra lộ trình pháp lý rõ ràng hơn để doanh nghiệp FDI có thể tiến tới niêm yết.
Về phía SSI, ông Nguyễn Đức Thông cho biết công ty đặt mục tiêu đồng hành với doanh nghiệp FDI trong toàn bộ hành trình tham gia thị trường vốn, thay vì chỉ tham gia ở thời điểm thực hiện IPO.
Quá trình này bao gồm xây dựng chiến lược, tái cấu trúc, kết nối với nhà đầu tư, chuẩn bị chất lượng công bố thông tin và tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp trong những năm sau khi niêm yết. SSI hướng tới vai trò đối tác dài hạn của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam cũng như các nhà đầu tư sở hữu cổ phần tại những doanh nghiệp này.
Theo CEO SSI, nếu có thêm các doanh nghiệp FDI tham gia thị trường đại chúng, lợi ích sẽ không chỉ thuộc về riêng doanh nghiệp. Nhà đầu tư sẽ có thêm lựa chọn, thị trường chứng khoán có thêm chiều sâu và chất lượng, trong khi Việt Nam có thể kết nối sâu hơn với các dòng vốn toàn cầu.
"Khi có thêm doanh nghiệp FDI tham gia thị trường đại chúng tại Việt Nam, tất cả các bên đều được hưởng lợi", ông Nguyễn Đức Thông nhận định.
Ông kỳ vọng những trao đổi tại hội thảo sẽ mang lại các câu trả lời thực tế cho cộng đồng doanh nghiệp FDI, qua đó giúp các doanh nghiệp có thêm cơ sở và sự tự tin để thực hiện những bước đầu tiên trên hành trình tiến tới niêm yết.