Phó Thủ tướng nêu 4 trọng tâm kết nối thị trường, hạ tầng và chuỗi cung ứng ASEAN - Trung Quốc

Chuyển từ kết nối thị trường đến kết nối năng lực phát triển

Ngày 17/9, tại thành phố Nam Ninh (Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc), Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự lễ khai mạc Hội chợ Trung Quốc - ASEAN (CAEXPO) và Hội nghị Thượng đỉnh Thương mại và Đầu tư Trung Quốc - ASEAN (CABIS) lần thứ 23. Sự kiện diễn ra từ ngày 17-21/9.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao sự chuẩn bị chu đáo của nước chủ nhà Trung Quốc và chính quyền Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây đối với Hội chợ và Hội nghị lần này. Điều đó cho thấy sự coi trọng của Trung Quốc và chính quyền Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây đối với hợp tác ASEAN - Trung Quốc.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại Lễ khai mạc (Ảnh: VGP).

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trong gần 4 thập kỷ qua, quan hệ ASEAN - Trung Quốc đã chứng tỏ là một trong những hình mẫu hợp tác thành công và ổn định nhất. 

Trên nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp, hợp tác kinh tế - thương mại giữa hai bên đã đạt tiến triển đột phá, với kim ngạch thương mại tăng hơn 130 lần và lần đầu vượt 1.000 tỷ USD trong năm 2025, đưa Trung Quốc và ASEAN trở thành đối tác thương mại lớn nhất của nhau. 

Trong tổng thể quan hệ ASEAN - Trung Quốc, hợp tác thương mại, đầu tư Việt Nam - Trung Quốc đóng góp động lực mạnh mẽ và có vai trò quan trọng trong kết nối thị trường, chuỗi sản xuất.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và Phó Thủ tướng Thường trực Quốc vụ viện Trung Quốc Đinh Tiết Tường cùng lãnh đạo, đại diện các nước tham dự Hội chợ và Hội nghị thượng đỉnh thương mại và đầu tư Trung Quốc - ASEAN lần thứ 23 (Ảnh: VGP).

Trong 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại Việt Nam - Trung Quốc đạt 216 tỷ USD, tăng hơn 35% so với cùng kỳ năm 2025. Trung Quốc hiện có hơn 7.000 dự án tại Việt Nam với tổng vốn khoảng 37 tỷ USD, đứng thứ 6 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam.

Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, sau 23 kỳ tổ chức, CAEXPO và CABIS đã vượt qua vai trò của một hội chợ xúc tiến thương mại đơn thuần để trở thành nền tảng kết nối thị trường, đầu tư, công nghệ và doanh nghiệp giữa ASEAN với Trung Quốc.

Đáng chú ý, CAEXPO và CABIS năm nay đặt Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc phiên bản 3.0 cùng các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, kinh tế xanh, logistics và chuỗi cung ứng vào vị trí trọng tâm. Theo Phó Thủ tướng, điều này cho thấy hợp tác ASEAN - Trung Quốc đang chuyển từ kết nối thị trường sang kết nối năng lực phát triển, từ trao đổi hàng hóa truyền thống sang thương mại số và đầu tư công nghệ cao.

4 trọng tâm được đề xuất

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nêu 4 đề xuất nhằm mở rộng không gian hợp tác giữa ASEAN và Trung Quốc.

Một là, đưa Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc 3.0 thực sự đi vào cuộc sống, đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư; mở rộng hơn nữa thị trường cho hàng hóa của nhau.

Hai là, thúc đẩy thương mại, đầu tư ASEAN - Trung Quốc theo hướng cân bằng, bền vững, tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp hai bên trong nông nghiệp xanh, năng lượng sạch và các lĩnh vực mới.

Ba là, đẩy mạnh kết nối số và đổi mới sáng tạo, cùng khai thác tiềm năng và sử dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử xuyên biên giới, hạ tầng số và logistics thông minh, cùng nhau thúc đẩy hệ sinh thái số khu vực đổi mới, an toàn và bao trùm.

Bốn là, tăng cường kết nối hạ tầng ASEAN - Trung Quốc cả về đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không, đặc biệt là kết nối giao thông xuyên biên giới, logistics và các hành lang kinh tế, qua đó hình thành chuỗi cung ứng khu vực ổn định, hiệu quả cao.

Thông điệp được Phó Thủ tướng Thường trực đưa ra là hợp tác ASEAN - Trung Quốc cần hướng tới việc cùng tạo ra giá trị, nâng cao năng lực và chia sẻ thành quả phát triển. Phó Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần: “Vững tin để hợp tác, kết nối để phát triển, đổi mới để cùng thịnh vượng”.

Hơn 120 doanh nghiệp Việt Nam tham gia CAEXPO

CAEXPO 2026 diễn ra trong bối cảnh các nước ASEAN và Trung Quốc đẩy mạnh triển khai Khu vực thương mại tự do phiên bản 3.0. Với chủ đề “Chia sẻ cơ hội 3.0, tạo dựng cuộc sống tốt đẹp”, hội chợ có tổng diện tích trưng bày khoảng 170.000 mét vuông, thu hút hơn 3.400 doanh nghiệp đến từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng 5,3% so với kỳ trước.

Phó Thủ tướng tham dự Lễ khai trương khu gian hàng Việt Nam (Ảnh: VGP).

Hội chợ năm nay dành không gian lớn cho các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi xanh, kinh tế số và AI. Bên cạnh các khu vực trưng bày hàng hóa, đầu tư, thương mại dịch vụ và công nghệ, lần đầu tiên CAEXPO có khu triển lãm tập trung vào nhu cầu dự án của các nước ASEAN trong những lĩnh vực như giao thông, logistics thông minh, ứng dụng AI, quản trị đô thị và xây dựng khu công nghiệp.

Khu gian hàng thương mại của Việt Nam năm nay tiếp tục có quy mô lớn nhất ASEAN khi có hơn 120 doanh nghiệp, đơn vị đến từ 22 tỉnh, thành phố, trưng bày sản phẩm, dịch vụ trên diện tích gần 4.000 mét vuông. Các nhóm hàng khá đa dạng, từ nông sản, thực phẩm chế biến, giày dép, hàng tiêu dùng, đồ gia dụng, đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ đến các giải pháp công nghệ. 

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghé thăm các gian hàng của Việt Nam tại Hội chợ Trung Quốc - ASEAN (Ảnh: VGP).

Cùng với hoạt động trưng bày, khoảng 500 đại biểu đại diện doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các khu công nghiệp Việt Nam được tổ chức tham gia các chương trình kết nối giao thương tại hội chợ. Bộ Công Thương cũng phối hợp với UBND tỉnh An Giang tổ chức Gian hàng quốc gia Việt Nam với chủ đề “Thành phố Đẹp”, giới thiệu tiềm năng kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch và các nét đặc sắc văn hóa của địa phương.

Trong khuôn khổ CAEXPO 2026, Việt Nam còn tổ chức các hoạt động kết nối về thương mại, đầu tư và công nghệ, trong đó có Diễn đàn giao thương, đầu tư và hợp tác công nghệ Việt Nam - Trung Quốc, Hội nghị xúc tiến hợp tác quốc tế khu thí điểm thương mại tự do Trung Quốc (Quảng Tây) và Hội nghị xúc tiến đầu tư vào các khu công nghiệp ASEAN cùng hoạt động giao lưu, kết nối dự án.

Phó Thủ tướng cùng các đại biểu tại gian hàng tỉnh An Giang (Ảnh: VGP).

CAEXPO được hình thành từ sáng kiến được Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo tại Hội nghị cấp cao lần thứ 7 ASEAN - Trung Quốc ngày 8/10/2003 tại Bali (Indonesia). Từ sáng kiến này, Hội chợ Trung Quốc - ASEAN được tổ chức thường niên tại thành phố Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc kể từ năm 2004.

Tại Việt Nam, việc tham dự CAEXPO được triển khai theo Công văn số 3393/VPCP-QHQT ngày 22/7/2004 của Văn phòng Chính phủ về thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia tham dự Hội chợ Trung Quốc - ASEAN.