Canada và Trung Quốc đã công bố một sự thay đổi lớn về thuế quan tại Bắc Kinh. Điều này chắc chắn sẽ khiến một số nông dân Bắc Mỹ vui mừng khôn xiết, nhưng cũng có thể dẫn đến việc công nhân ngành ô tô trong khu vực tức giận và nổi loạn.
Vào cuối năm 2024, Canada đã áp thuế 100% đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc, theo sau hành động tương tự của Hoa Kỳ. Điều này đồng nghĩa xe điện Trung Quốc gần như không có cửa gia nhập thị trường Canada, mục đích là bảo vệ ngành công nghiệp trong nước. Trung Quốc sau đó lập tức trả đũa bằng mức thuế nặng nề 84% đối với hạt cải dầu của Canada. Điều này đã làm tắc nghẽn hiệu quả một ngành xuất khẩu trị giá hàng tỷ đô la của quốc gia Bắc Mỹ.
Thỏa thuận mới đạt được giữa Thủ tướng Canada Mark Carney và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã viết lại kịch bản đó. Canada giờ đây sẽ cho phép nhập khẩu tối đa 49.000 xe điện Trung Quốc mỗi năm với mức thuế giảm xuống còn khoảng 6,1%, giảm mạnh so với mức 100% trước đó, và nới lỏng thuế quan đối với thép và nhôm.
Đến năm thứ năm của thỏa thuận, giới hạn nhập khẩu xe điện sẽ tăng lên 70.000 chiếc. “Đây là mức sản lượng xuất khẩu tương đương năm 2023, năm cuối cùng trước khi Canada áp thuế,” ông Carney nói.
Mặc dù vậy, con số này vẫn tương đối khiêm tốn trong bối cảnh thị trường chung. Người tiêu dùng Canada đã mua gần 1,9 triệu xe vào năm ngoái, có nghĩa là xe điện Trung Quốc vẫn sẽ chiếm một phần nhỏ.
Về phần mình, Trung Quốc sẽ cắt giảm thuế đối với hạt cải dầu xuống khoảng 15% vào ngày 1/3, cải thiện đáng kể khả năng tiếp cận thị trường cho nông dân Canada. Động thái này là một phần của nỗ lực lớn hơn nhằm hàn gắn mối quan hệ căng thẳng giữa hai quốc gia và là kết quả của chuyến thăm cấp cao đầu tiên của một thủ tướng Canada tới Bắc Kinh trong gần một thập kỷ.
Nhưng không phải ai cũng vui mừng. Một số công nhân ngành ô tô Canada và các nhà quan sát ngành công nghiệp lo ngại rằng việc giảm thuế xe điện và sự tràn ngập các loại xe giá cả phải chăng có thể làm tăng cạnh tranh trong một thị trường vốn đã đầy thách thức. Và trước cuộc họp cuối cùng, Thủ hiến Ontario Doug Ford đã nói rõ rằng ông phản đối việc dỡ bỏ thuế quan.
Tuy nhiên, Carney dự đoán thỏa thuận xe điện sẽ dẫn đến đầu tư “đáng kể” của Trung Quốc vào ngành công nghiệp ô tô của Canada, tạo ra việc làm, theo Reuters đưa tin, đồng thời giúp nước này đạt được các mục tiêu về khí hậu.
“Để Canada xây dựng được ngành công nghiệp xe điện cạnh tranh của riêng mình, chúng ta cần học hỏi từ các đối tác đổi mới, tiếp cận chuỗi cung ứng của họ và tăng nhu cầu trong nước,” ông nói.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính quyền của ông chắc chắn sẽ thất vọng trước tin tức mới nhất này từ Canada. Nhưng cũng sẽ có hàng ngàn nông dân trồng đậu nành Mỹ, những người có sinh kế bị ảnh hưởng bởi thuế quan, sẽ mong muốn ông Trump sẽ thực hiện một thỏa thuận tương tự.