Tập đoàn Vingroup vừa chính thức công bố việc lấy ý kiến các bên liên quan về hai dự án tín chỉ carbon quy mô lớn cho xe máy điện VinFast và hạ tầng trạm sạc V-Green. Đây được xem là một bước đi "nhất cử lưỡng tiện": Vừa hiện thực hóa cam kết Net Zero, vừa mở ra cơ hội kinh doanh hàng triệu USD từ việc bán quyền giảm phát thải.
Tham vọng "vàng xanh" và mạng lưới 620.000 cổng sạc
Dự án "Phát triển phương tiện điện hai bánh VinFast tại Việt Nam" đang được đăng ký theo tiêu chuẩn Gold Standard for the Global Goals (GS4GG), một trong những tiêu chuẩn tín chỉ carbon khắt khe và uy tín nhất thế giới hiện nay. Mục tiêu của dự án là thay thế các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong (ICE) bằng xe máy điện phát thải thấp.
Theo hồ sơ dự án, chương trình hoạt động (PoA) này sẽ kéo dài 15 năm và phủ khắp 63 tỉnh thành, chia làm 5 khu vực địa lý lớn (VPA). Đơn vị điều phối là Tập đoàn Vingroup, trong khi VinFast đóng vai trò nhà sản xuất và phân phối chính.
Điểm đặc biệt của tiêu chuẩn Gold Standard là không chỉ tính toán lượng CO2 cắt giảm được, mà còn đo lường các giá trị đóng góp cho Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc.
Cụ thể, dự án của Vingroup cam kết đóng góp vào 5 mục tiêu then chốt: Sức khỏe cộng đồng (SDG 3), Năng lượng sạch (SDG 7), Việc làm bền vững (SDG 8), Đổi mới hạ tầng (SDG 9) và Hành động vì khí hậu (SDG 13).
Trong khi xe máy điện nhắm đến tiêu chuẩn GS4GG, dự án hạ tầng trạm sạc của V-Green lại được đăng ký theo Tiêu chuẩn Carbon được Xác minh (VCS) của Verra – tiêu chuẩn phổ biến nhất trên thị trường carbon tự nguyện toàn cầu.
Dự án này đặt mục tiêu phát triển khoảng 6.000 trạm sạc với 620.000 cổng sạc vào năm 2029. Việc thay thế xăng dầu bằng điện lưới (với hệ số phát thải thấp hơn) được kỳ vọng sẽ giúp giảm phát thải khoảng 3,5 triệu tấn CO2 mỗi năm. Đây là con số cực kỳ ấn tượng nếu biết rằng giá tín chỉ carbon trên thị trường quốc tế có những thời điểm lên đến hàng chục USD mỗi tấn.
Vingroup cũng làm rõ mô hình kinh doanh khi xác định quyền sở hữu tín chỉ carbon phát sinh từ hạ tầng trạm sạc sẽ thuộc về tập đoàn, ngay cả khi hợp tác nhượng quyền với các đối tác địa phương.
Nguồn lợi nhuận "vô hình"
Việc Vingroup triển khai dự án tín chỉ carbon cho thấy ba chiến lược quan trọng.
Thứ nhất là tối ưu hóa lợi nhuận. Thay vì chỉ bán xe và thu phí sạc, Vingroup đang khai thác thêm một tầng giá trị khác từ mỗi kilomet người dân di chuyển bằng xe điện. Tín chỉ carbon biến những nỗ lực bảo vệ môi trường thành tài sản tài chính có thể giao dịch.
Theo tính toán dựa trên hồ sơ dự án V-Green, với khả năng giảm phát thải 3,5 triệu tấn CO2 mỗi năm, nếu tính theo mức giá trung bình của thị trường carbon tự nguyện (VCM) dao động từ 3-10 USD/tín chỉ, dự án này có thể mang về doanh thu từ 10,5 triệu đến 35 triệu USD mỗi năm cho tập đoàn.
Thứ hai là tạo lợi thế cạnh tranh quốc tế. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn như VCS hay Gold Standard giúp sản phẩm của VinFast có "hộ chiếu xanh" uy tín khi xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Mỹ hay EU, nơi các rào cản về thuế carbon (như CBAM) đang dần hình thành.
Thứ ba là bảo chứng cho mô hình phát triển bền vững. "Dự án được kỳ vọng sẽ giúp giảm tiêu thụ xăng dầu, tiết kiệm chi phí vận hành cho người dân, và giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính và bụi mịn", theo thông cáo từ Vingroup. Điều này giúp tập đoàn thu hút các dòng vốn đầu tư xanh (ESG) từ các quỹ đầu tư lớn trên thế giới.
Hiện tại, Vingroup đang trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp từ khách hàng, nhà khoa học và các đối tác đến ngày 09/02/2026. Đây là yêu cầu bắt buộc của các tổ chức quốc tế để đảm bảo dự án thực sự mang lại lợi ích cho cộng đồng và không gây tác động tiêu cực đến môi trường - xã hội.