Theo Reuters, mức chiết khấu cho dầu thô Nga xuất khẩu sang Trung Quốc đã chạm mốc kỷ lục mới trong tuần này. Động thái hạ giá quyết liệt diễn ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt được thỏa thuận thương mại quan trọng với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, trong đó bao gồm cam kết Ấn Độ sẽ ngừng nhập khẩu dầu Nga.
Việc Ấn Độ – khách hàng chủ chốt của Nga rút lui khỏi thị trường sẽ khiến Trung Quốc trở thành bên mua dầu giá rẻ lớn duy nhất của Moscow. Hiện nay, Nga đang phải đối mặt với tình trạng dư thừa dầu trên biển do nhu cầu từ phía Ấn Độ sụt giảm dưới áp lực trừng phạt của phương Tây.
Các chuyên gia phân tích tại JPMorgan dự báo, sau khi thỏa thuận thương mại Mỹ - Ấn chính thức có hiệu lực, lượng dầu thô Ấn Độ nhập khẩu từ Nga sẽ giảm xuống chỉ còn khoảng 800.000 – 1 triệu thùng/ngày (chiếm 17-21% tổng lượng nhập khẩu), thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 2 triệu thùng/ngày vào tháng 6 năm ngoái.
"Những bên hưởng lợi lớn nhất từ xu hướng này là các nhà máy lọc dầu độc lập tại Sơn Đông (Trung Quốc). Họ đang hấp thụ phần lớn lượng dầu dư thừa của Nga để tối ưu hóa lợi nhuận và gia tăng dự trữ chiến lược nhờ mức giá rẻ kỷ lục," các nhà phân tích của JPMorgan nhận định.
Nguồn dầu mỏ của Trung Quốc từ Nga đã tăng đáng kể sau khi Ấn Độ dừng các hoạt động nhập khẩu.
Cụ thể, mức chiết khấu cho dầu ESPO Blend giao tại cảng Kozmino sang Trung Quốc đã nới rộng lên gần 9 USD/thùng so với giá dầu Brent, tăng so với mức 7-8 USD của các tháng trước. Trong khi đó, dòng dầu Urals xuất khẩu từ vùng Baltic – vốn thường chảy sang Ấn Độ cũng đang được chào bán với mức chiết khấu khoảng 12 USD/thùng và dự kiến sẽ còn giảm sâu hơn.
Bà Emma Li, chuyên gia phân tích tại Vortexa, cho biết: "Người mua Trung Quốc đang được hưởng lợi từ mức chiết khấu sâu nhất trong nhiều năm qua. Thậm chí, một số đơn vị đã giảm nhập khẩu dầu từ Iran để ưu tiên gom hàng từ Nga. Việc giảm giá dầu của Nga nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp diễn trong thời gian tới, do Ấn Độ đang giảm dần việc nhập khẩu mặt hàng này từ quốc gia phương bắc"
Dù nhu cầu từ các nhà máy lọc dầu tư nhân (teapots) rất lớn, nhưng các chuyên gia cảnh báo Trung Quốc có thể sớm chạm ngưỡng giới hạn hấp thụ. Nguyên nhân chính là do các tập đoàn dầu khí nhà nước Trung Quốc vẫn đang tạm dừng mua dầu Nga vận chuyển bằng đường biển kể từ tháng 10 năm ngoái, sau khi Mỹ áp lệnh trừng phạt lên Rosneft và Lukoil.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy, trong khi nhập khẩu dầu Nga của Trung Quốc vọt lên mức kỷ lục 1,7 triệu thùng/ngày trong tháng 1, thì con số này tại Ấn Độ đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2022.
Các chuyên gia từ Energy Aspects dự báo lượng dầu Nga sang Trung Quốc có thể sẽ hạ nhiệt từ tháng 3 tới khi kho dự trữ trên đất liền đầy dần. Nếu các "ông lớn" nhà nước Trung Quốc không quay trở lại thị trường, Nga vẫn sẽ phải đối mặt với bài toán dư cung trầm trọng bất chấp nỗ lực giảm giá sâu.