2 tháng đầu năm 2026, giải ngân gần 55.740 tỷ đồng vốn đầu tư công

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, tình hình giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến ngày 28/2/2026 là 55.739,8 tỷ đồng, đạt 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (995.348,05 tỷ đồng), trong đó vốn ngân sách Trung ương là 10.178 tỷ đồng, đạt 2,9%; vốn ngân sách Địa là 45.561,8 tỷ đồng, đạt 7%. 

So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân tương đương về tỉ lệ và cao về số tuyệt đối là 10.928,6 tỷ đồng.

Kết quả đến hết tháng 2/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 6 bộ, cơ quan và 14 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước.

2 tháng đầu năm 2026, giải ngân gần 55.740 tỷ đồng vốn đầu tư công (Ảnh: PT).

Bao gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Công Thương; Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao; Bộ Công an; Điện Biên; Lai Châu; Hải Phòng; Lạng Sơn; Thành phố Hồ Chí Minh; Hà Tĩnh; Cà Mau; Gia Lai; Hà Nội; Thái Nguyên; Cần Thơ; Khánh Hòa; Ninh Bình; Đà Nẵng.

Còn 29 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt dưới bình quân chung cả nước (trong đó có 25 bộ, cơ quan có tỉ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân).

Năm 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026-2030, ghi nhận lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, khiến áp lực giải ngân vốn đầu tư công gia tăng.

Vẫn còn nhiều vướng mắc trong giải phóng mặt bằng

Theo Bộ Tài chính, trong bối cảnh hiện nay, năm 2026 vẫn sẽ tồn tại một số yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến giải ngân đầu tư công tương tự năm 2025 như: vướng mắc trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng; tình trạng thiếu nguồn cung và khả năng biến động giá cả nguyên vật liệu khi rất nhiều công trình xây dựng lớn cùng đồng loạt triển khai; diễn biến thời tiết thất thường.

Đồng thời, đây cũng là năm chuyển tiếp về thể chế, nhiều văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, dẫn tới việc triển khai các cơ chế, chính sách mới có thể phát sinh những khó khăn, vướng mắc nhất định.

Trên cơ sở báo cáo định kỳ của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, Bộ Tài chính ghi nhận một số khó khăn, vướng mắc chủ yếu làm ảnh hưởng đến tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong 2 tháng đầu năm 2026.

Năm 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026-2030, ghi nhận lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, khiến áp lực giải ngân vốn đầu tư công gia tăng.

Theo đó, việc chưa phân bổ một lượng vốn tương đối lớn đã ảnh hưởng đến tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn NSNN những tháng đầu năm 2026 (còn khoảng 32.800 tỷ đồng, chiếm 3,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao); các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đang tập trung chỉ đạo để sớm hoàn thiện các thủ tục đầu tư, đảm bảo điều kiện sớm bố trí kế hoạch vốn cho các nhiệm vụ, dự án.

Một số bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết cho các dự án không đủ điều kiện phân bổ và giải ngân như: nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt dự toán, bố trí vượt tổng mức đầu tư, vượt thời gian bố trí vốn thực hiện dự án,… Bộ Tài chính đã có các văn bản kiểm tra, nhận xét chi tiết đến từng bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đề nghị điều chỉnh, hoàn thiện theo đúng quy định.

Trong 2 tháng đầu năm, tiến độ triển khai thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công thường đạt thấp, do các chủ đầu tư chủ yếu tập trung hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân khai kế hoạch vốn chi tiết cho từng dự án và tiếp tục triển khai thi công đối với các dự án chuyển tiếp trong khi thời gian nghỉ Tết năm 2026 rơi diễn ra muộn hơn so với năm 2025, tạm thời làm chậm công tác thi công xây dựng cho dự án của các chủ đầu tư, nhà thầu. 

Do đó, khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh trong tháng chưa nhiều, làm ảnh hưởng đến tỉ lệ giải ngân chung.

Hạn chế trong năng lực, trách nhiệm của chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, nhà thầu do chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường mới hình thành sau khi chuyển đổi mô hình chính quyền 2 cấp còn thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công do đã chuyển công tác hoặc nghỉ theo chủ trương tinh giản biên chế, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.

Đối với các dự án ODA, Bộ Tài chính cho biết, một số dự án chưa hoàn thành quy trình thủ tục đầu tư (đang điều chỉnh, gia hạn thời gian thực hiện, thời gian giải ngân hoặc chưa hoàn thiện các thủ tục ký kết và hiệu lực của Hiệp định vay) dẫn tới chưa đủ điều kiện bố trí kế hoạch vốn.

Trong 2 tháng đầu năm, các dự án tập trung giải ngân và hoàn chứng từ các khoản giải ngân từ tài khoản đặc biệt theo kế hoạch vốn năm 2025 và một số dự án đang thực hiện các thủ tục cho công tác đấu thầu, chuẩn bị ký kết Hợp đồng và xử lý các vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng nên giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 còn thấp.