Sáng 20/3/2026, Bộ Tài chính phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2026, nhằm đánh giá thực trạng và thảo luận định hướng, giải pháp cho giai đoạn tới.
Nhiều định chế tài chính toàn cầu đang chuẩn bị tham gia vào Việt Nam
Chia sẻ tại hội nghị, ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại Chứng khoán SSI, cho biết dù có hơn 20 năm làm việc tại các trung tâm tài chính lớn như New York và London, ông vẫn nhìn nhận mình ở vai trò học hỏi khi làm việc tại Việt Nam. Theo ông, giá trị đóng góp lớn nhất là tiếp cận thị trường Việt Nam dưới góc nhìn của nhà đầu tư quốc tế – những người luôn có nhiều lựa chọn đầu tư trên toàn cầu và đánh giá Việt Nam trong tổng thể chiến lược tại các thị trường mới nổi.
Từ góc nhìn này, ông cho rằng nhiều thành viên thị trường trong nước chưa hoàn toàn nhận diện đầy đủ sự chuyển mình đang diễn ra. Nhà đầu tư nước ngoài gặp khó khăn trong việc theo kịp tốc độ phát triển nhanh của nền kinh tế và thị trường vốn Việt Nam, trong bối cảnh bị phân tán bởi biến động địa chính trị toàn cầu. Trong khi đó, nhà đầu tư cá nhân trong nước dù duy trì mức độ tham gia cao, vẫn chưa đánh giá hết những thay đổi về cấu trúc thị trường, đặc biệt trong bối cảnh kỳ vọng nâng hạng thị trường đang gia tăng.
Dù thận trọng với quan điểm “lần này sẽ khác” trong đầu tư, ông Thomas Nguyen cho rằng Việt Nam đang ở “điểm bùng phát”, khi hệ sinh thái tài chính toàn cầu ngày càng ghi nhận và tiếp cận thị trường một cách rõ ràng, có thể đo lường.
Trong thời gian gần đây, lãnh đạo SSI cho biết đã tăng cường tiếp xúc với các nhà đầu tư và tổ chức tài chính tại các trung tâm lớn như New York, London, Singapore và Hồng Kông. Nhiều định chế tài chính toàn cầu như Morgan Stanley, UBS và Barclays đang gia tăng quan tâm và chuẩn bị tham gia thị trường Việt Nam theo khung môi giới toàn cầu.
“ Chúng tôi kỳ vọng các nhà môi giới toàn cầu này sẽ mang đến không chỉ khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn thụ động trực tiếp liên quan đến việc nâng hạng, mà còn thêm 2–5 tỷ USD từ các quỹ chủ động của khách hàng họ trên toàn thế giới. Trong quá trình chuẩn bị đón nhận dòng vốn này, tôi tự hào cho biết SSI hiện có khoảng 1,3 tỷ USD năng lực giao dịch không yêu cầu đặt trước (non‑prefunding capacity) - một yêu cầu vận hành then chốt cho bước chuyển mình này” , ông Thomas Nguyen cho biết.
Dữ liệu thị trường cũng cho thấy sự gia tăng rõ rệt của nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài. Giá trị giao dịch của khối ngoại tăng khoảng 50%, trong khi tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức đạt 13%, so với 8% năm 2023 và được kỳ vọng có thể lên tối thiểu 20% trong vòng 24 tháng tới.
Tại SSI, số lượng tài khoản tổ chức mở mới tăng 52%, với khoảng 30% doanh thu đến từ nhà đầu tư tổ chức, chủ yếu là các định chế nước ngoài. Các tài khoản mở mới thời gian gần đây ngày càng đến từ các định chế lớn có trụ sở tại Hoa Kỳ. Xu hướng này không chỉ xuất phát từ kỳ vọng nâng hạng lên thị trường mới nổi (EM), mà còn được thúc đẩy bởi những cải thiện về quy định, như áp dụng mã giao dịch điện tử (Electronic Trading Codes) và bãi bỏ yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự, qua đó tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài trong quá trình mở tài khoản.
Bên cạnh đó, sự quan tâm của các nhà đầu tư định lượng cũng gia tăng. Đây được xem là xu hướng phổ biến tại các thị trường mới nổi, góp phần cải thiện thanh khoản, giảm biến động và nâng cao hiệu quả định giá.
Những cải thiện của thị trường trong nước đang mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn quy mô lớn. Quy mô “vũ trụ đầu tư” của nhóm thị trường mới nổi lớn gấp khoảng 25 lần so với thị trường cận biên. Theo FTSE, hơn 100 tỷ USD đang được phân bổ vào các chỉ số thị trường mới nổi, trong khi gần như không có dòng vốn tương ứng dành cho nhóm thị trường cận biên trong các quỹ của họ.
Nâng chuẩn minh bạch, tăng vai trò kết nối nhà đầu tư toàn cầu
Do đó, mối quan tâm của nhà đầu tư đã chuyển từ việc đánh giá mức độ hấp dẫn của thị trường sang khả năng tiếp nhận dòng vốn quy mô lớn, bao gồm các yếu tố như thanh khoản, nguồn cung IPO và mức độ sẵn sàng về hạ tầng. Việc triển khai hệ thống giao dịch KRX của HOSE được đánh giá là nền tảng quan trọng, hướng tới vận hành mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và phát triển các sản phẩm giao dịch hiện đại.
Song song với cơ hội, yêu cầu về trách nhiệm và minh bạch đối với các thành viên thị trường cũng gia tăng. Giám đốc SSI xác định vai trò cầu nối với nhà đầu tư toàn cầu thông qua việc đẩy mạnh hoạt động kết nối, nâng cao chất lượng nghiên cứu và đầu tư vào công nghệ, đặc biệt trong các tiêu chí về tốc độ xử lý, độ ổn định và hiệu quả giao dịch.
Ở mảng ngân hàng đầu tư, việc kết nối doanh nghiệp Việt Nam với nhà đầu tư và nguồn thanh khoản quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực tư vấn theo chuẩn mực toàn cầu, được xem là yếu tố then chốt.
Bên cạnh cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, đại diện SSI cho rằng việc mở rộng nguồn cung cũng được nhấn mạnh. Cần phát triển IPO đa dạng hơn về ngành nghề, cấu trúc sở hữu và giai đoạn phát triển. Thực tế năm 2025 cho thấy các thương vụ IPO lớn trong lĩnh vực chứng khoán đã được hấp thụ tốt, nhưng vẫn chủ yếu dựa vào nhà đầu tư trong nước.
Một số nhóm doanh nghiệp được kỳ vọng thu hút dòng vốn quốc tế gồm doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp công nghệ và các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa. Trong đó, doanh nghiệp FDI có nhu cầu tiếp cận thị trường vốn trong nước ngày càng rõ rệt, trong khi các doanh nghiệp công nghệ vẫn còn hạn chế do các điều kiện niêm yết hiện hành. Việc nghiên cứu xây dựng sàn giao dịch chuyên biệt cho doanh nghiệp tăng trưởng, tương tự các mô hình quốc tế, được xem là hướng đi tiềm năng.
Đẩy mạnh cổ phần hóa và niêm yết doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn cũng được đánh giá là động lực quan trọng giúp nâng cao thanh khoản, cải thiện chất lượng quản trị và mở rộng cơ hội đầu tư. Ngoài ra, việc nới giới hạn sở hữu nước ngoài tại các ngành không nhạy cảm, kết hợp với đa dạng hóa nguồn cung, được kỳ vọng sẽ nâng cao khả năng tiếp cận thị trường và thu hút dòng vốn dài hạn.
Ở góc độ quốc tế, nhiều tổ chức lớn như BlackRock, FTSE Russell và Morgan Stanley đều đánh giá cao vai trò điều phối, dẫn dắt và cải cách của cơ quan quản lý Việt Nam. Các ý kiến ghi nhận nhấn mạnh tiến bộ trong cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, tinh thần cầu thị và hiệu quả triển khai chính sách.
Theo ông Thomas Nguyen, với nền tảng hiện có cùng sự điều hành của cơ quan quản lý, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới, với những thay đổi mang tính bước ngoặt.