Với đà tăng trưởng hai con số trong 5 tháng đầu năm 2026, triển vọng đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tiến gần mốc 1.000 tỷ USD được đánh giá ngày càng khả thi. Tại hội thảo trực tuyến "Dự báo xu hướng xuất khẩu và những sản phẩm hot nửa cuối năm 2026" do Công ty TNHH Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO tổ chức ngày 17/6, các chuyên gia nhận định nông sản, gỗ, dệt may và hàng tiêu dùng sẽ là những ngành hàng dẫn dắt tăng trưởng trong những tháng cuối năm.
Theo số liệu của Cục Thống kê, 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Nếu tính trung bình, Việt Nam đạt khoảng 90 tỷ USD/tháng. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5%, trong khi nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8%, đưa cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Tuấn Việt, CEO Công ty TNHH Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO, đánh giá kết quả trên cho thấy hoạt động ngoại thương của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Theo ông, nếu giữ được tốc độ hiện nay, mục tiêu đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tiến tới mốc 1.000 tỷ USD trong tương lai gần hoàn toàn khả thi.
"Đây là con số rất đáng chú ý, có thể đưa Việt Nam vào nhóm 13 hoặc 14 nền kinh tế có tổng kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới", ông Việt nhận định.
Khu vực FDI tiếp tục là động lực tăng trưởng
Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, động lực quan trọng của xuất khẩu vẫn đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Trong 5 tháng đầu năm, khu vực này đạt kim ngạch xuất khẩu 172,16 tỷ USD, chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, khu vực kinh tế trong nước đạt khoảng 43,5 tỷ USD, chiếm 20,2%.
Ông Việt cho rằng việc nhiều tập đoàn đa quốc gia như Apple, Samsung, Intel, Toyota hay Hyundai lựa chọn Việt Nam làm cứ điểm sản xuất cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư trong nước. Việt Nam đang từng bước trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tương tự những gì Trung Quốc đã trải qua trong giai đoạn tăng trưởng mạnh cách đây khoảng hai thập kỷ.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh lên 229,46 tỷ USD, khiến Việt Nam nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm. Tuy nhiên, theo CEO VIETGO, đây chưa phải tín hiệu đáng lo ngại bởi phần lớn giá trị nhập khẩu đến từ máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và các dự án đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Điều này phản ánh nhu cầu mở rộng năng lực sản xuất của nền kinh tế, đồng thời tạo tiền đề cho tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, ông Việt nhận định Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để tiếp tục mở rộng quy mô thương mại quốc tế. Mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) ngày càng hoàn thiện, vị trí địa lý thuận lợi trên các tuyến hàng hải quốc tế, cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ tiếp tục tạo dư địa cho xuất khẩu tăng trưởng trong những năm tới.
Nông sản tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng
Đánh giá về triển vọng các ngành hàng trong nửa cuối năm 2026, ông Nguyễn Tuấn Việt cho rằng nông sản sẽ tiếp tục là nhóm hàng giữ vai trò đầu tàu.
Theo ông, nhu cầu tiêu thụ lương thực và thực phẩm trên thế giới vẫn ở mức cao, trong khi Việt Nam sở hữu lợi thế cạnh tranh ở nhiều mặt hàng như cà phê, hạt điều, hồ tiêu, gạo, trái cây và các sản phẩm nông nghiệp chế biến.
Đáng chú ý, hoa quả có khoảng 80% đơn hàng đến từ Trung Đông. Khi khu vực này có xung đột, hoạt động nhập khẩu bị chậm lại, chủ yếu do cước vận tải và rủi ro logistics. Tuy nhiên, khi thị trường có tín hiệu tốt hơn các nhà buôn lập tức quay lại hỏi hàng vì họ biết khu vực này đang thiếu nguồn cung.
Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn của các thị trường khó tính cùng với lợi thế từ các FTA sẽ giúp nông sản Việt Nam tiếp tục mở rộng thị phần. Đây cũng là lĩnh vực được kỳ vọng đóng góp lớn vào mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiến tới mốc 100 tỷ USD trong những năm tới.
Gỗ và sản phẩm gỗ đón cơ hội bứt phá
Bên cạnh nông sản, ngành gỗ và sản phẩm gỗ cũng được đánh giá sẽ có nhiều cơ hội tăng trưởng trong nửa cuối năm.
Theo các chuyên gia tại hội thảo, việc nhiều doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của những thị trường lớn, đồng thời tận dụng xu hướng dịch chuyển đơn hàng quốc tế, sẽ tạo điều kiện để các mặt hàng như gỗ dán, MDF, ván dăm và gỗ ghép thanh gia tăng xuất khẩu.
Ngoài những thị trường truyền thống như Mỹ và châu Âu, doanh nghiệp cũng đang mở rộng sang nhiều thị trường mới nhằm đa dạng hóa đầu ra, giảm phụ thuộc vào một khu vực nhất định.
Dệt may phải tăng trưởng bằng chuyển đổi xanh
Dệt may vẫn được dự báo là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng lợi thế cạnh tranh sẽ không còn đến từ chi phí lao động mà chuyển sang năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Thông thường giai đoạn này doanh nghiệp dệt may sẽ nhận nhiều đơn hàng mùa đông song vừa qua ghi nhận có nhiều đơn hàng quần áo mùa hè. Theo ông Việt, điều đó cho thấy các nhà buôn đang quay lại để hỏi hàng cho thị trường Trung Đông vừa trải qua xung đột và có nhu cầu tái thiết. Hàng dệt may là một trong những mặt hàng đi đầu trong quá trình tái thiết vì quần áo là nhu cầu thiết yếu.
Những yêu cầu về giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc, sản xuất xanh và tiêu chuẩn ESG đang trở thành điều kiện để duy trì đơn hàng từ các thị trường lớn như Liên minh châu Âu (EU) và Bắc Mỹ. Vì vậy, chuyển đổi xanh được xem là yếu tố quyết định khả năng tăng trưởng của ngành trong giai đoạn tới.
Ông Nguyễn Tuấn Việt - CEO VIETGO
Hàng tiêu dùng và vật liệu xây dựng còn nhiều dư địa
Ngoài các ngành truyền thống, nhóm hàng tiêu dùng như giấy, nhựa, gốm sứ, đồ gia dụng và nội thất cũng được đánh giá có nhiều tiềm năng nhờ xu hướng đa dạng hóa nguồn cung của các nhà nhập khẩu quốc tế.
Trong khi đó, triển vọng của ngành vật liệu xây dựng phụ thuộc khá lớn vào diễn biến thị trường trong nước. Nếu nhu cầu nội địa chưa phục hồi mạnh, doanh nghiệp có thể gia tăng xuất khẩu sang các thị trường như Đông Âu, châu Phi và một số quốc gia châu Á để mở rộng đầu ra.
Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, bên cạnh những cơ hội từ thị trường, doanh nghiệp xuất khẩu vẫn phải đối mặt với không ít thách thức như biến động địa chính trị, hàng rào kỹ thuật và các chính sách thương mại ngày càng khắt khe.
Tuy nhiên, ông cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở thuế quan hay rào cản kỹ thuật, mà ở năng lực thương mại của chính doanh nghiệp Việt Nam. Để hiện thực hóa mục tiêu đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lên 1.000 tỷ USD, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ sản xuất sang phát triển thương mại, chủ động kết nối với khách hàng toàn cầu và nâng cao khả năng khai thác các FTA.