"Cường quốc" Robusta của châu Phi nhắm cơ hội từ ngành hàng 8,6 tỷ USD của Việt Nam
Theo đó, nông nghiệp, chế biến nông sản và phát triển chuỗi giá trị là một trong những trọng tâm của chương trình. Cùng với đó, các doanh nghiệp Uganda cũng có cơ hội tìm hiểu năng lực của Việt Nam trong công nghiệp, công nghệ, sản xuất và các lĩnh vực khác.
Trong chương trình khảo sát của đoàn Uganda, một trong những ngành hàng quan trọng đang được quốc gia này đẩy mạnh phát triển đó là cà phê. Cụ thể, theo thông cáo của phía Uganda cho biết nước này đang thúc đẩy phát triển các dòng cà phê Arabica và Robusta chất lượng cao, đồng thời mong muốn học hỏi kinh nghiệm Việt Nam trong phát triển chuỗi giá trị cà phê.
Thị trường cà phê Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh cả về quy mô lẫn giá trị. Năm 2025, xuất khẩu cà phê đạt khoảng 8,6 tỷ USD, tăng 52,5% so với năm trước và lập kỷ lục mới. Từ vị thế một quốc gia chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu, Việt Nam đang đẩy nhanh chế biến sâu, phát triển sản phẩm rang xay, hòa tan và cà phê đặc sản. Năng lực sản xuất, chế biến và xây dựng chuỗi giá trị này cũng trở thành kinh nghiệm được các quốc gia sản xuất cà phê như Uganda quan tâm, tìm kiếm cơ hội hợp tác.
Trong khuôn khổ chuyến đi, các hoạt động kết nối doanh nghiệp cụ thể trước Diễn đàn được đẩy mạnh, tạo điều kiện để doanh nghiệp Uganda tìm hiểu kinh nghiệm sản xuất, chế biến của Việt Nam.
Với tiềm năng đó, đại diện Inspire Africa Coffee, cho biết Uganda mong muốn học hỏi từ "câu chuyện thành công" của ngành cà phê Việt Nam, từ mô hình tổ chức sản xuất, hợp tác xã, công nghệ sau thu hoạch đến chế biến sâu và phát triển du lịch cà phê. Doanh nghiệp này kỳ vọng tìm kiếm các đối tác Việt Nam trong cung cấp thiết bị, công nghệ chế biến, hệ thống tưới tiêu, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển hệ sinh thái sản phẩm phụ từ cà phê, qua đó nâng cao giá trị xuất khẩu thay vì tiếp tục phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.
Theo đại diện Inspire Africa Coffee, các doanh nghiệp Uganda sẽ đến Việt Nam để học hỏi từ câu chuyện thành công của ngành cà phê Việt Nam
Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt để mở rộng thị trường?
Hiện nay, Uganda đang sản xuất và xuất khẩu khoảng 8 triệu bao cà phê, với giá trị thu về khoảng 2,4 tỷ USD, do phần lớn sản lượng vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô. Nếu được đầu tư chế biến sâu và gia tăng giá trị, theo ông Duncan Abigaba, đại diện Inspire Africa Coffee, các mô hình này cho thấy giá trị cà phê Uganda có thể đạt tới 40 USD/kg.
Theo ông Duncan Abigaba, Uganda nằm trên đường xích đạo với điều kiện khí hậu thuận lợi, đất đai màu mỡ, chi phí năng lượng sản xuất thấp, nguồn lao động có kỹ năng sử dụng tiếng Anh và khả năng tiếp cận thị trường châu Phi cũng như thị trường toàn cầu rộng lớn.
"Chúng tôi tin rằng sự kết hợp giữa kinh nghiệm, công nghệ chế biến cà phê của Việt Nam và tiềm năng sản xuất của Uganda sẽ tạo ra những cơ hội hợp tác cùng có lợi, góp phần nâng cao giá trị ngành cà phê và thúc đẩy quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia", đại diện Inspire Africa Coffee kỳ vọng.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam đã có hoạt động thương mại thực tế tại Uganda. Ông Nguyễn Tấn Huy, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ khí Vina Nha Trang, cho biết doanh nghiệp đã xuất khẩu máy móc, thiết bị cơ khí nông nghiệp sang nhiều quốc gia châu Phi, trong đó Uganda là một trong những thị trường trọng điểm.
Theo ông Huy, giá trị xuất khẩu của Vina Nha Trang sang Uganda trong giai đoạn 2023–2026 xấp xỉ 4 triệu USD. Một số khách hàng tiêu biểu tại châu Phi của doanh nghiệp gồm Olam Group, Zionsplus Commodities Ltd, Kyagalanyi Coffee Limited (Volcafe), Inspire Africa Establishments Limited và Deluxe Commodities - SMC Ltd.
Từ thực tế thị trường, đại diện Vina Nha Trang nhận thấy nhu cầu đầu tư vào công nghệ sau thu hoạch tại Uganda đang gia tăng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm tổn thất và gia tăng giá trị xuất khẩu. Doanh nghiệp kỳ vọng tìm kiếm thêm các nhà nhập khẩu, nhà phân phối, đại lý, đối tác dịch vụ kỹ thuật và doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, chế biến nông sản.
Không dừng ở cung cấp thiết bị, Vina Nha Trang cũng mong muốn nghiên cứu các mô hình hợp tác sâu hơn như phát triển mạng lưới bảo hành, đào tạo kỹ thuật, lắp ráp tại địa phương và cùng phát triển các dòng thiết bị phù hợp với nhu cầu thị trường Uganda.
Theo thông tin từ Cao ủy Uganda tại Kuala Lumpur (Malaysia), thương mại hai chiều giữa hai nước đạt khoảng 95,47 triệu USD năm 2025, tăng hơn bốn lần so với mức 22,1 triệu USD của năm 2024. Trong đó, Uganda xuất khẩu sang Việt Nam 49,85 triệu USD, chủ yếu gồm cà phê, bông và thịt; Việt Nam xuất khẩu sang Uganda 45,62 triệu USD.
Trong chương trình trước và trong Diễn đàn, các nhóm doanh nghiệp Uganda cũng sẽ khảo sát một số cơ sở sản xuất của Việt Nam, gồm Công ty Cổ phần Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc thuộc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, Nhà máy sản xuất thẻ thông minh của MK Group và Công ty Cổ phần Thêu may Mỹ Đức v.v
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Uganda – Viên ngọc châu Phi, hợp tác nông nghiệp và du lịch sẽ là một trong những nội dung thảo luận chuyên đề, bên cạnh các phiên về thương mại, ICT, năng lượng và khoáng sản. Với sự tham gia của các cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến và doanh nghiệp hai nước, chuỗi hoạt động được kỳ vọng mở rộng từ trao đổi thương mại sang hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ và gia tăng giá trị tại thị trường Uganda.