Từ vụ UAV xâm nhập Tân Sơn Nhất: Vì sao UAV trở thành mối đe dọa với ngành hàng không?

Theo thống kê sơ bộ từ các hãng hàng không ở Việt Nam, trong hai đợt Tân Sơn Nhất tạm dừng hoạt động cất, hạ cánh vào tối 11/8, Vietnam Airlines có khoảng 64 chuyến bay bị ảnh hưởng, từ đó tác động hơn 10.000 khách các chuyến nội địa.

Trong số đó, có 15 chuyến từ các sân bay khác đến TP HCM và 15 chuyến theo chiều ngược lại phải tạm dừng lịch trình. Ngoài ra, có khoảng 14 chuyến phải bay vòng hoặc chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay khác trong thời gian chờ xử lý sự cố. Đáng chú ý, sự việc tiếp tục ảnh hưởng dây chuyền đến khoảng 20 chuyến khác từ đêm 11/8 đến sáng 12/8.

Bên cạnh đó, Vietjet, Sun Phú Quốc và một số hãng khác có khoảng 26 chuyến bay với hàng nghìn hành khách bị ảnh hưởng.

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát Tiếp cận tại sân Tân Sơn Nhất, tổng cộng 73 chuyến bay bị ảnh hưởng trực tiếp trong hơn hai giờ xảy ra sự việc UAV ở Tân Sơn Nhất (chưa tính ảnh hưởng dây chuyền).

Theo Tiền phong, ngay trong tối 11/8, hoạt động cất, hạ cánh tại Cảng HKQT Tân Sơn Nhất được tạm thời hạn chế trong vòng 60 phút. Đồng thời, các chuyến bay cất cánh được tạm dừng, trong khi các chuyến bay đến được điều hành bay chờ phù hợp với tình hình thực tế.

Đồng thời, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) đã kích hoạt phương án điều phối luồng không lưu, chủ động điều tiết các chuyến bay có kế hoạch khai thác tại Tân Sơn Nhất, qua đó hạn chế ảnh hưởng dây chuyền đến hoạt động khai thác hàng không.

Việc UAV xuất hiện được ghi nhận 2 lần, và ngay tại phạm vi mà các loại flycam (bao gồm thiết bị bay quay phim, chụp hình, điều khiển từ xa) thông thường không thể xâm nhập (vùng đỏ trong phễu bay), làm ảnh hưởng đến an toàn bay ở sân bay Tân Sơn Nhất.

Trước đó, vào đầu tháng 6/2026, tại khu vực Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Cát Bi cũng liên tiếp phát hiện các vật thể bay nghi là thiết bị bay không người lái, phương tiện bay khác, làm ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác bay.

Vì sao UAV trở thành mối đe dọa với ngành hàng không?

Sân bay Tân Sơn Nhất tối ngày 11/8. Ảnh: VATM

Từ lâu, UAV trở thành mối đe dọa với ngành hàng không thương mại trên thế giới. Điển hình là ở Mỹ, các thiết bị bay không người lái trở thành nguyên nhân chính gây ra những vụ suýt va chạm trên không. Cụ thể, dữ liệu công bố cho thấy, trong năm 2024, UAV có liên quan tới gần 2/3 số vụ suýt va chạm trên không trong khu vực 30 sân bay lớn nhất ở Mỹ.

Trên thực tế, một chiếc máy bay thương mại khi đang thực hiện quy trình hạ cánh thường di chuyển với tốc độ rất lớn, với khoảng 250 - 300 km/h. Đáng chú ý, theo các quy luật vật lý cơ bản, năng lượng va chạm sẽ tăng theo bình phương vận tốc.

Do đó, một vật thể dù có trọng lượng nhỏ như drone/UAV khi va chạm ở dải tốc độ này thì sẽ tạo ra một lực tác động khổng lồ. Lực này sẽ đủ sức tàn phá trực tiếp và gây hư hại nghiêm trọng cho động cơ, cánh quạt, cũng như cấu trúc thân vỏ, hoặc thậm chí làm vỡ kính buồng lái của phi công.

Theo Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cảnh báo, người điều khiển UAV không nên bay gần sân bay. Nguyên nhân là máy bay có người lái rất khó phát hiện và tránh một UAV khi đang bay.

Hơn nữa, theo các chuyên gia trong lĩnh vực hàng không, UAV gây cản trở và đe dọa trực tiếp đến máy bay thương mại. Bởi chúng có nguy cơ va chạm vật lý phá hủy động cơ, gây nhiễu sóng hệ thống dẫn đường, đồng thời có thể làm tê liệt hoạt động cất hoặc hạ cánh và gây ra các tình huống khẩn nguy không thể xử lý kịp thời ở độ cao thấp.