Cách đây không lâu, sầu riêng vẫn là loại trái cây đắt đỏ đối với nhiều gia đình Trung Quốc. Đặc tính dễ hư hỏng khiến việc bảo quản và vận chuyển sầu riêng đòi hỏi hệ thống kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt, góp phần đẩy giá bán lên cao.
Tuy nhiên, mùa hè năm nay, giá sầu riêng tại Trung Quốc giảm mạnh. Theo truyền thông Trung Quốc, giá bán lẻ một số loại sầu riêng đã giảm gần một nửa, xuống dưới 40 nhân dân tệ/kg. Tại chợ rau quả bán buôn Giang Nam ở Quảng Châu, một trong những đầu mối trái cây lớn của Trung Quốc, giá tham khảo sầu riêng Thái Lan và Việt Nam trong tháng 8 dao động 28-31 nhân dân tệ/kg, thấp hơn mức 29-39 nhân dân tệ/kg của cùng kỳ năm ngoái.
Giá sầu riêng giảm diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tăng mạnh lượng nhập khẩu và mở rộng nguồn cung từ nhiều quốc gia Đông Nam Á. Trước đây, Thái Lan là quốc gia duy nhất được Trung Quốc phê duyệt xuất khẩu sầu riêng vào thị trường này. Tuy nhiên, kể từ năm 2022, Trung Quốc đã cho phép nhập khẩu sầu riêng từ thêm 5 quốc gia, trong đó có Việt Nam, Malaysia và Lào.
Theo ông Wang Jun, Phó Tổng cục trưởng Cục Hải quan Trung Quốc, lượng sầu riêng nhập khẩu của nước này đạt 1,87 triệu tấn trong năm ngoái, gấp đôi so với năm 2022. Đà tăng tiếp tục được duy trì trong năm nay. Trong 7 tháng đầu năm, Trung Quốc nhập khẩu 1,45 triệu tấn sầu riêng, tăng hơn 45% so với cùng kỳ năm trước.
Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới, chiếm hơn 90% lượng tiêu thụ toàn cầu. Với quy mô thị trường này, việc nguồn cung tăng nhanh cũng đã tạo thêm dư địa để giá bán đến tay người tiêu dùng giảm xuống.
Bên cạnh nguồn cung, hệ thống logistics xuyên biên giới cũng đang thay đổi cách sầu riêng Đông Nam Á được đưa vào thị trường Trung Quốc. Tháng 3 năm nay, tuyến vận chuyển lạnh bằng đường sắt Trung Quốc - Lào - Thái Lan được khai trương và hiện hoạt động thường xuyên, đưa hàng từ Thái Lan qua tỉnh Vân Nam của Trung Quốc đến Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên.
Theo Tân Hoa Xã, tuyến vận tải này có thể đưa trái cây Đông Nam Á đến thị trường Trung Quốc chỉ trong vòng 3 ngày.
Đáng chú ý, sầu riêng được vận chuyển trong một chuỗi lạnh xuyên suốt. Hàng hóa được đặt trong các container lạnh có thể điều khiển từ xa, đi qua các điểm bốc dỡ được kiểm soát nhiệt độ trước khi được giao đến khách hàng bằng xe tải lạnh chạy điện.
Việc rút ngắn thời gian vận chuyển và duy trì điều kiện nhiệt độ ổn định giúp giảm áp lực đối với mặt hàng có yêu cầu bảo quản cao như sầu riêng.
Ông Wang Jun cho rằng, sự thay đổi này đang giúp ngày càng nhiều hàng hóa trên thị trường quốc tế trở nên dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng Trung Quốc.
Trong khi đó, Thái Lan vẫn giữ vị trí nguồn cung chủ lực. Từ tháng 1 đến tháng 7, nước này xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc với tổng giá trị 4,55 tỷ USD, chiếm hơn ba phần tư tổng giá trị xuất khẩu sầu riêng của Thái Lan.