Sáng 24/8, với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Theo đó, dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô có chiều dài khoảng 349 km, thuộc địa phận 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ.
Dự án được đầu tư bằng hình thức đầu tư công, chia thành các dự án thành phần; áp dụng các công nghệ tiên tiến, hiện đại, bảo đảm yêu cầu về an toàn, đồng bộ, chất lượng và hiệu quả.
Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô có chiều dài khoảng 349 km.
Nghị quyết vừa được thông qua nêu rõ tổng nhu cầu sử dụng đất cho dự án khoảng 4.011ha, tổng mức đầu tư sơ bộ 288.268 tỷ đồng.
Trong đó, khoảng 61.394 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 - 2030 được dự kiến bố trí để đầu tư tuyến chính cao tốc dài 116 km, thuộc địa phận 4 tỉnh, thành phố: Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh.
Về tiến độ, dự án sẽ được chuẩn bị đầu tư từ năm 2026, thực hiện dự án từ năm 2027 và phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.
Đáng chú ý, đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội được áp dụng nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt. Ví dụ, dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công.
Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, UBND cấp tỉnh có dự án đi qua được chủ động bố trí, xây dựng khu tái định cư. Chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác cũng được thực hiện trong bước nghiên cứu khả thi của dự án.
Vốn đầu tư tương đồng với dự án Vành đai 4
Trước đó, báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu, Chính phủ cho biết đã chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát sơ bộ tổng mức đầu tư để bảo đảm được tính đúng, tính đủ, hạn chế tăng tổng mức đầu tư trong quá trình triển khai thực hiện.
Tổng mức đầu tư của dự án được xác định trên cơ sở khối lượng của phương án thiết kế sơ bộ và hệ thống định mức, đơn giá, suất vốn đầu tư do cơ quan có thẩm quyền công bố, tuân thủ quy định của pháp luật về đầu tư công và xây dựng.
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh báo cáo tiếp thu, giải trình. (Ảnh: Như Y)
Bên cạnh đó, Chính phủ đã chỉ đạo so sánh sơ bộ tổng mức đầu tư với một số tuyến cao tốc đang triển khai trong khu vực với quy mô, tính chất và điều kiện xây dựng tương tự (đường Vành đai 4, cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng).
Kết quả cho thấy suất đầu tư và cơ cấu chi phí của dự án cơ bản tương đồng với các dự án trên, bảo đảm tính hợp lý của phương án xác định sơ bộ tổng mức đầu tư.
Giải trình về cơ chế không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối vốn, Chính phủ lý giải do chưa thể cân đối đủ vốn để đầu tư toàn tuyến, Chính phủ đề xuất Quốc hội cơ chế này để thông qua chủ trương đầu tư một lần cho toàn tuyến, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.
Cơ chế đặc thù này có ưu điểm tạo điều kiện cho Chính phủ chủ động triển khai dự án theo khả năng cân đối, bố trí vốn để đẩy nhanh tiến độ đầu tư, sớm khép kín đường Vành đai 5, quản lý quỹ đất, huy động nguồn lực.
Yêu cầu đặt ra khi thực hiện cơ chế này là đảm bảo công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả và được Quốc hội giám sát, quản lý chặt chẽ của Quốc hội, không phát sinh lãng phí, tiêu cực trong triển khai.