Với ngành công nghệ thông tin, sự thay đổi này càng rõ nét khi AI đang tham gia sâu vào vòng đời phát triển phần mềm, từ phân tích yêu cầu, lập trình, kiểm thử đến vận hành. Với những doanh nghiệp vốn xây dựng lợi thế trên nguồn nhân lực kỹ thuật, đây vừa là thách thức, vừa mở ra một dư địa tăng trưởng mới.
Đưa AI vào "lõi" vận hành
Theo báo cáo State of AI-Assisted Software Development 2025 của Dora, Google Cloud, 90% chuyên gia công nghệ tham gia khảo sát cho biết họ đang sử dụng AI trong công việc. Khi AI ngày càng phổ biến, bản thân việc tiếp cận công nghệ không còn tạo ra khác biệt lớn. Nghiên cứu cho rằng AI giống như một "bộ khuếch đại" khi giá trị công nghệ tạo ra phụ thuộc vào chất lượng quy trình, nền tảng tổ chức và năng lực của đội ngũ sử dụng nó. Bài toán vì thế đang dịch chuyển từ việc mỗi kỹ sư có sử dụng AI hay không sang việc doanh nghiệp có thể biến AI thành năng lực chung của cả tổ chức hay không.
VTI là một trường hợp đang đi theo hướng chuyển dịch này. Với hơn 1.800 nhân sự tại 6 quốc gia, trong hai năm gần đây, doanh nghiệp từng bước đưa AI sâu hơn vào cách vận hành và phát triển phần mềm, hướng tới mô hình doanh nghiệp AI-native, trong đó AI không chỉ hiện diện ở lớp công nghệ mà còn được tích hợp vào con người, quy trình, tri thức và quản trị.
"AI không nên chỉ giúp một vài cá nhân làm việc nhanh hơn. Bài toán lớn hơn là làm thế nào để AI thay đổi cách cả tổ chức vận hành và cuối cùng tạo ra nhiều giá trị hơn cho khách hàng", ông Trần Xuân Khôi, Tổng Giám đốc VTI, chia sẻ.
Theo ông Trần Xuân Khôi, AI đang giúp giải bài toán vận hành của tổ chức, tạo ra nhiều giá trị hơn cho khách hàng.
Ông Khôi cho biết VTI đã thành lập Trung tâm Năng lực AI (VTI.ACE) làm đầu mối phát triển năng lực AI trên toàn doanh nghiệp, đưa các nền tảng như trợ lý lập trình V-Copilot và hệ thống làm việc tích hợp AI (AIWS) vào quy trình phát triển phần mềm; đồng thời đào tạo hơn 500 kỹ sư theo lộ trình đào tạo chương trình Claude Partner Network Learning Path của Anthropic. Trong các thử nghiệm nội bộ, quy trình có AIWS hỗ trợ giúp rút ngắn thời gian hoàn thành tác vụ xuống còn khoảng một phần ba so với cách làm truyền thống.
Song, công nghệ và quy trình mới chỉ là một phần của quá trình chuyển đổi. Theo ông Phạm Thanh Hà, Giám đốc Công nghệ VTI, phần còn lại nằm ở chính những người làm chủ công nghệ. Một doanh nghiệp AI-native không chỉ cần hệ thống và quy trình có khả năng vận hành với AI, mà quan trọng hơn là một đội ngũ có khả năng làm chủ, sáng tạo và tạo ra giá trị cùng AI", ông Hà chia sẻ.
Đích đến là giải pháp "may đo" theo bài toán doanh nghiệp
Khi các mô hình AI ngày càng dễ tiếp cận, bản thân công nghệ sẽ khó tạo ra khác biệt bền vững cho khách hàng. Khả năng hiểu dữ liệu, quy trình vận hành và đặc thù của từng ngành để đưa AI vào đúng bài toán, đúng điểm tạo ra giá trị đang trở thành một yếu tố phân hóa mới giữa các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin.
Đây không phải là một hướng đi mới xuất hiện cùng làn sóng AI. Theo ông Khôi, ngay từ những ngày đầu thành lập, doanh nghiệp đã lựa chọn xây dựng lợi thế dựa trên sự kết hợp giữa năng lực công nghệ và hiểu biết ngành dựa trên bài toán thực tế của khách hàng.
"Lợi thế dài hạn phải đến từ khả năng hiểu bài toán của khách hàng và kết hợp công nghệ với hiểu biết ngành để tạo ra những giải pháp được "may đo" nhằm giải quyết bài toán đó. AI không làm thay đổi lựa chọn này, mà đang giúp đưa chiến lược ấy lên một cấp độ mới", ông Hà nhấn mạnh.
Ông Phạm Thanh Hà - Giám đốc công nghệ VTI.
Cách tiếp cận này được thể hiện rõ trong những lĩnh vực VTI có nhiều kinh nghiệm như sản xuất và bán lẻ, nơi VTI đã đồng hành giải quyết nhiều bài toán thực tế cho các doanh nghiệp lớn tại những thị trường trọng điểm như Việt Nam, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Tại Nhật Bản, VTI đã phát triển hệ thống AI dự báo nhu cầu nhân lực cho một chuỗi siêu thị với hơn 10.000 nhân sự. Hệ thống kết hợp dữ liệu bán hàng, thời tiết và sự kiện để dự báo nhu cầu nhân lực theo từng thời điểm và hỗ trợ tối ưu lịch làm việc. Sau sáu tháng triển khai, giải pháp giúp doanh nghiệp giảm 15% chi phí nhân công và cải thiện hiệu suất khoảng 20%.
Tại Việt Nam, VTI cũng cung cấp bộ giải pháp quản lý nhà máy thông minh tích hợp AI, nổi bật là hệ thống điều hành sản xuất MESX. Hệ thống giúp doanh nghiệp theo dõi xuyên suốt quá trình sản xuất, từ lập kế hoạch, giám sát theo thời gian thực đến hỗ trợ ra quyết định và tối ưu vận hành.
Mới đây, VTI được trao giải Đồng Stevie ở hạng mục "AI Company of the Year" tại International Business Awards 2026, trong khi một kỹ sư VTI Japan cùng cộng sự giành giải "Agents for Good" tại cuộc thi AI Agents do Google và Kaggle tổ chức. Hai ghi nhận đến từ những sân chơi độc lập, một ở cấp độ doanh nghiệp và một ở cấp độ cá nhân, nhưng đều phản ánh nỗ lực của đơn vị này trong quá trình chuyển đổi toàn diện.
VTI được vinh danh ở hạng mục "AI Company of the Year" tại International Business Awards.
Trong cuộc cạnh tranh mới của ngành phần mềm, AI không xóa đi lợi thế của con người, mà đang tái định nghĩa lợi thế đó. Nếu trước đây quy mô nguồn lực là một trong những thước đo quan trọng, lợi thế mới đang dịch chuyển sang khả năng khuếch đại năng lực con người bằng AI, kết hợp với hiểu biết ngành và năng lực triển khai thực tế để tạo ra giá trị cho khách hàng.