Người dùng tài khoản ngân hàng sẽ phải ra giải trình với công an nếu phát sinh giao dịch nhận/chuyển tiền sau

Trên thế giới và tại Việt Nam hiện nay, hành vi lợi dụng tài khoản ngân hàng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật diễn ra rất phức tạp, quy mô ngày càng lớn, phương thức, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi, phức tạp … gây thiệt hại lên đến hàng ngàn tỷ USD.

Đáng chú ý, thời gian qua, các tổ chức lừa đảo quốc tế có xu hướng di chuyển sang Việt Nam để hoạt động. Một số cá nhân người Việt Nam sau thời gian làm việc cho các tổ chức lừa đảo quốc tế, đã về nước trực tiếp mua trang thiết bị, tuyển dụng/lôi kéo/ép buộc người tham gia, thiết lập đường dây hoạt động lừa đảo…. Ngoài gây thiệt hại về kinh tế cho người dân trong nước, tác động tiêu cực đến hình ảnh, uy tín của Việt Nam nói chung và hệ thống tài chính, ngân hàng nói riêng đối với quốc tế.

Theo Bộ Công an, các hành vi vi phạm pháp luật thông qua tài khoản ngân hàng liên quan đến nhiều loại tội phạm như: lừa đảo, trốn thuế, đánh bạc, chuyển tiền trái phép, rửa tiền…

Để thực hiện các hành vi này, các đối tượng thường sử dụng sử dụng giấy tờ giả để mở tài khoản ngân hàng; mua, bán, mượn, thuê tài khoản hoặc sử dụng các tài khoản cá nhân/tổ chức làm trung gian luân chuyển nguồn tiền bất hợp pháp hoặc hợp thức hoá mục đích vay vốn, phát hành trái phiếu, cổ phiếu…

Hiện nay, việc mở, sử dụng tài khoản của các cá nhân, tổ chức tại Việt Nam được quy định khá chặt chẽ theo Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt và các thông tư của NHNN (Các Thông tư: số 17/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 về mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại các tổ chức chung ứng dịch vụ thanh toán; số 18/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 về hoạt động thẻ ngân hàng; số 48/2024/TT-NHNN về áp dụng các biện pháp an toàn, bảo mật trong giao dịch thanh toán trực tuyến và thanh toán thẻ ngân hàng; số 09/2023/TT-NHNN quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền; số 40/2024/TT-NHNN quy định về dịch vụ trong gian thanh toán… ).

Các hành vi vi phạm trong mở, sử dụng tài khoản có thể bị xử phạt hành chính và xử lý hình sự theo các quy định của pháp luật (Xử phạt hành chính theo quy định của Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng; các Điều 291, 290, 174, 324… của Bộ Luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Cơ quan Công an cho biết, nhiều người dân cho rằng việc cho mượn, cho thuê hoặc bán thông tin cá nhân là hành vi đơn giản và không trực tiếp tham gia vào hoạt động phạm tội. Tuy nhiên, đây là nhận thức sai lầm và tiềm ẩn nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Khi phát sinh giao dịch đáng ngờ, các vụ việc lừa đảo, tranh chấp thanh toán hoặc giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật, người đứng tên tài khoản sẽ phải làm việc với cơ quan chức năng để giải trình quá trình đăng ký, sử dụng tài khoản.

Các thông tin như căn cước công dân, số điện thoại, địa chỉ email, dữ liệu khuôn mặt, tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc tài khoản thanh toán quốc tế… đều có thể trở thành căn cứ để xác minh trách nhiệm liên quan.

Trường hợp, cá nhân biết rõ mục đích vi phạm pháp luật nhưng vẫn cung cấp thông tin, đứng tên đăng ký, kích hoạt, xác minh hoặc giao tài khoản cho người khác sử dụng thì tùy tính chất mức độ vi phạm có thể phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Cục An ninh kinh tế - Bộ Công an khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, để phòng, tránh những rủi ro về mặt pháp lý do vi phạm pháp luật thông qua tài khoản ngân hàng.

Theo Cổng TTĐT Bộ Công an