Quan chức Nga: BRICS gặp khó vì Iran

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov ngày 7/9 cho biết chủ đề Iran đang gây nhiều tranh luận giữa các thành viên BRICS trước hội nghị diễn ra ngày 12-13/9 tại thủ đô Ấn Độ.

Theo ông, khó khăn nằm ở việc quan điểm giữa các nước thành viên không đồng nhất.

“Có những quốc gia trong BRICS giữ lập trường chỉ trích rất mạnh những gì Tehran đang và đã làm gần đây”, ông Ryabkov nói trong cuộc phỏng vấn với Trung tâm Phân tích TASS.

Quan chức Nga không nêu tên những quốc gia này. Tuy nhiên, ông cho rằng tình hình Iran nói riêng và khu vực Vùng Vịnh nói chung hiện là điểm nóng chính trị nhạy cảm nhất đối với toàn bộ khối.

Ông Ryabkov dự báo vấn đề có thể chiếm một phần đáng kể thời gian trong các cuộc trao đổi trực tiếp giữa nguyên thủ, đồng thời gây khó cho quá trình hoàn thiện tuyên bố chung cuối hội nghị.

Nga và các nước thành viên đang tích cực thương lượng nội dung văn kiện này. Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Nga thừa nhận hiện chưa thể dự đoán các bên cuối cùng sẽ đạt được đồng thuận ở mức nào về Iran.

Điều này cho thấy thách thức ngày càng lớn với BRICS sau quá trình mở rộng nhanh trong những năm gần đây.

Từ nhóm ban đầu gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, BRICS hiện có 11 thành viên. Iran cùng Ai Cập, Ethiopia, UAE và Saudi Arabia gia nhập năm 2024, trong khi Indonesia trở thành thành viên đầu năm 2025.

Việc mở rộng giúp BRICS tăng đáng kể quy mô kinh tế và ảnh hưởng địa chính trị, nhưng đồng thời khiến lợi ích và quan điểm đối ngoại trong khối trở nên đa dạng hơn.

Iran là ví dụ rõ nét. Tehran hiện có quan hệ chiến lược ngày càng chặt với Nga, trong khi một số nước BRICS khác có những tính toán riêng về an ninh Vùng Vịnh, quan hệ với Mỹ và ổn định thị trường năng lượng.

Trong cuộc gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 1/9, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Nga đang hỗ trợ Iran trong giai đoạn khó khăn, bao gồm cung cấp những hàng hóa cần thiết. Tổng thống Iran sau đó cảm ơn Moscow vì sự ủng hộ trong cuộc đối đầu với Mỹ.

Bất chấp bất ổn tại Trung Đông, Nga cho biết quan hệ kinh tế và thương mại với Iran vẫn duy trì đà tích cực của năm trước.

Sự gần gũi giữa Moscow và Tehran khiến lập trường của Nga tại hội nghị BRICS tương đối rõ ràng. Tuy nhiên, việc xây dựng quan điểm chung của toàn khối phức tạp hơn nhiều.

BRICS vận hành chủ yếu dựa trên nguyên tắc đồng thuận. Điều này có nghĩa những nội dung nhạy cảm trong tuyên bố chung thường phải được tất cả thành viên chấp nhận, hoặc ít nhất không phản đối.

Khi nhóm chỉ có 5 thành viên, việc dung hòa quan điểm vốn đã không đơn giản. Sau khi mở rộng lên 11 nước với những lợi ích an ninh và đối ngoại khác biệt, quá trình này càng trở nên khó khăn.

Do đó, Hội nghị New Delhi sẽ không chỉ tập trung vào những chủ đề truyền thống như thương mại, đầu tư, thanh toán bằng đồng nội tệ hay mở rộng hợp tác giữa các thành viên.

Theo Tass