Gần 343.000 sản phẩm bị thu hồi sau gần 2 năm thực thi Nghị định bảo vệ người tiêu dùng

Hơn 1.000 hồ sơ hợp đồng theo mẫu được tiếp nhận, xử lý

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa tổng kết việc thi hành một số quy định của Nghị định 55/2024/NĐ-CP về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giai đoạn từ ngày 1/7/2024 đến 30/6/2026. Một trong những kết quả nổi bật sau gần 2 năm là công tác tiếp nhận, xử lý hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung.

Kể từ ngày 1/7/2024 đến 30/6/2025, Bộ Công Thương đã tiếp nhận và xử lý 375 bộ hồ sơ đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung. Đặc biệt, 100% hồ sơ được xử lý đúng thời hạn luật định, không gây trở ngại cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối với các hồ sơ không được chấp nhận đăng ký, thông báo của cơ quan quản lý được thực hiện theo hướng chỉ rõ nội dung chưa phù hợp, yêu cầu sửa đổi và hướng hoàn thiện hồ sơ.

Ở địa phương, từ năm 2024 đến nay, các Sở Công Thương đã tiếp nhận 719 hồ sơ đăng ký, đăng ký lại hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung. Tỉ lệ hồ sơ được chấp nhận đăng ký đạt trên 80%.

Quá trình triển khai Nghị định 55/2024/NĐ-CP đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong việc bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng (Ảnh: Hữu Thắng).

Song song với đó, các địa phương cũng đã tổ chức thanh tra, kiểm tra việc thực hiện hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung, đặc biệt trong những lĩnh vực thiết yếu như điện, nước.

Một nội dung khác được ghi nhận trong báo cáo là việc thu hồi sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật. Nghị định 55/2024 quy định tương đối cụ thể về trình tự thu hồi, trong đó tổ chức, cá nhân kinh doanh phải ngừng cung cấp sản phẩm trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện khuyết tật hoặc nhận được yêu cầu.

Trong năm 2025 đã có tới 22 chương trình thu hồi với tổng số 234.859 sản phẩm. Trong đó, 19 chương trình liên quan đến ô tô, xe máy và 3 chương trình liên quan đến pin sạc dự phòng. Sang 6 tháng đầu năm 2026, cơ quan quản lý ghi nhận thêm 17 chương trình thu hồi với tổng số 107.660 sản phẩm. Trong số đó, 16 chương trình liên quan đến ô tô, xe máy và một chương trình liên quan đến sữa công thức cho trẻ nhỏ. Như vậy, có gần 343.000 sản phẩm bị thu hồi sau gần 2 năm thực thi Nghị định 55. 

Vẫn còn nhiều điểm nghẽn trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Theo đánh giá của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, các quy định từ Nghị định 55/2024/NĐ-CP đã bổ sung công cụ pháp lý để cơ quan quản lý yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dữ liệu và xử lý hành vi trên môi trường số.

Trong năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã hoàn thành xây dựng Hệ thống báo cáo trực tuyến tại Cổng thông tin điện tử về nền tảng số lớn và ban hành đề cương báo cáo để hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm.

Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa hình thành hệ thống chỉ tiêu riêng để thống kê số lượng nền tảng số lớn cung cấp dữ liệu hoặc số vụ việc được xử lý theo từng quy định.

Việc đánh giá hiện chủ yếu dựa trên hồ sơ vụ việc, phản ánh của người tiêu dùng và hoạt động thanh tra, kiểm tra chuyên đề.

Đối với hoạt động bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên, quy định về thông báo trước, biểu mẫu và trách nhiệm lưu giữ, công khai thông tin đã tạo cơ sở để chính quyền cấp xã nắm được hoạt động trên địa bàn.

Tuy vậy, đến thời điểm tổng kết, chưa có số liệu chính thức về mức độ thực hiện trách nhiệm thông báo của các tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Một con số khác đáng quan tâm là tình trạng gần 86% địa phương cho biết gặp hạn chế về nhân lực, tài chính, cơ sở vật chất hoặc năng lực chuyên môn.

Đặc biệt, gần 81% cũng phản ánh về việc gặp khó khăn liên quan đến nhận thức cùng hiệu quả phối hợp và gần 74% gặp những vấn đề mới phát sinh từ thương mại điện tử, giao dịch xuyên biên giới, hàng giả và lừa đảo trực tuyến.

Tình trạng nhiều cán bộ làm công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vẫn kiêm nhiệm, trong khi nhiều công việc đòi hỏi kiến thức chuyên sâu chưa được giải quyết triệt để.

Cùng với đó, cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng với các cơ quan quản lý chuyên ngành chưa có nền tảng kỹ thuật liên thông.

Trên cơ sở tổng kết, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đề xuất tiếp tục kế thừa các quy định còn phù hợp của Nghị định 55/2024/NĐ-CP, đồng thời hoàn thiện quy định về hợp đồng theo mẫu, thu hồi sản phẩm, giao dịch từ xa và trách nhiệm của nền tảng số lớn, phù hợp với cơ chế phân cấp, phân quyền và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.