Cuộc chiến giành ngôi vương bán lẻ hàng tiêu dùng (FMCG) và thực phẩm tươi sống tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất kể từ khi kênh bán lẻ hiện đại hình thành.
Sau nhiều năm tích luỹ, hoàn thiện mô hình, hai “gã khổng lồ” WinCommerce (chủ chuỗi WinMart/WinMart+ thuộc Masan) và Bách Hóa Xanh (thuộc MWG) đang tạo nên cuộc đua song mã mà ở đó mỗi bên đều đã tìm ra “công thức chiến thắng” của riêng mình.
Cả hai đều đã bước qua giai đoạn “đốt tiền”, bắt đầu có lãi và đồng loạt tăng tốc mở mới. Một cuộc so găng thực sự đang diễn ra trên thị trường bán lẻ thực phẩm trị giá hàng chục tỷ USD.
Ồ ạt mở cửa hàng, tâm điểm tại miền Bắc
Tính đến cuối tháng 4/2026, WinCommerce có gần 4.500 cửa hàng WinMart/WinMart+ trên toàn hệ thống, con số này nhiều gấp rưỡi so với Bách Hóa Xanh (gần 3.000 cửa hàng). 4 tháng đầu năm, WinCommerce đã mở thêm gần 350 cửa hàng, phần lớn ở nông thôn (miền Bắc) – khu vực được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng cho chuỗi.
Trong khi đó, Bách Hóa Xanh có gia tốc mở cửa hàng nhanh hơn, với hơn 400 cửa hàng được mở mới tính từ đầu năm đến hết tháng 4. Các cửa hàng mở mới chủ yếu tập trung ở miền Bắc và miền Trung. Giữa tháng 5, Bách Hóa Xanh đã đưa vào hoạt động 8 cửa hàng đầu tiên tại Hà Nội nhưng tập trung tại vùng ven trước khi tiến vào khu vực trung tâm.
WinCommerce và Bách Hóa Xanh đều đang tỏ rõ tham vọng “bành trướng” nhanh nhất có thể. Chủ chuỗi WinMart/WinMart+ đặt mục tiêu mở mới từ 1.000 – 1.500 điểm bán trong năm 2026, trong khi Bách Hóa Xanh cũng không chịu kém cạnh với tham vọng mở mới 1.000 cửa hàng mỗi năm. Như vậy, bình quân mỗi ngày, 2 chuỗi bán lẻ này đều phải mở mới 3-4 cửa hàng.
Cuộc cạnh tranh sẽ rất khốc liệt, đặc biệt tại khu vực miền Bắc – nơi mà WinCommerce có lợi thế “bám rễ” từ lâu nhưng Bách Hóa Xanh cũng rất tự tin với “công thức chiến thắng” đã được kiểm chứng. Hơn nữa, hiệu quả trên từng cửa là một lợi thế rõ ràng giúp Bách Hóa Xanh mạnh dạn tiến vào nơi vốn được coi như “sân nhà” của WinCommerce.
Wincommerce có số cửa hàng gấp rưỡi nhưng doanh thu Bách Hóa Xanh vượt trội
Mặc dù có ít hơn đến gần 2.000 điểm bán nhưng doanh thu của Bách Hóa Xanh lại vượt trội so với WinCommerce. 4 tháng đầu năm, chuỗi bán lẻ thực phẩm thuộc MWG tạo ra khoảng 18.000 tỷ đồng doanh thu, cao hơn khoảng 3.000 tỷ so với các chuỗi WinMart/WinMart+. Ước tính, doanh thu bình quân trên mỗi cửa hàng của Bách Hóa Xanh đạt khoảng 1,5 tỷ đồng/tháng, gấp đôi so với WinCommerce.
Điểm khác biệt lớn giữa Bách Hóa Xanh và WinCommerce chính là mô hình vận hành và các sản phẩm chủ lực. Bách Hóa Xanh theo đuổi mô hình “chợ hiện đại”, tập trung mạnh vào thực phẩm tươi sống – nhóm hàng có tần suất mua cao và giá trị giỏ hàng lớn. Rau củ, thịt cá, trái cây chiếm tỷ trọng rất lớn trong cơ cấu doanh thu. Điều này giúp chuỗi kéo khách quay lại gần như mỗi ngày.
Thêm nữa, Bách Hóa Xanh trưởng thành từ miền Nam – nơi người tiêu dùng đã quen với mô hình mua sắm hiện đại kết hợp chợ truyền thống. Các cửa hàng tại TP.HCM, Đồng Nai hay Long An thường đạt doanh thu rất cao nhờ mật độ dân cư lớn và thói quen tiêu dùng mạnh tay hơn.
Trong khi đó, WinCommerce phủ sâu tới các tỉnh, huyện và khu vực nông thôn phía Bắc. Chuỗi vận hành đa dạng mô hình hơn, từ WinMart quy mô siêu thị đến WinMart+ và WiN. Độ phủ rất rộng nhưng nhiều cửa hàng có diện tích nhỏ, nằm ở khu dân cư, thiên về tính tiện lợi và tiêu dùng nhanh hơn là mua sắm thực phẩm tươi sống quy mô lớn. Điều đó giúp số lượng cửa hàng tăng rất nhanh, nhưng doanh thu bình quân mỗi điểm bán lại thấp hơn.
Nhìn chung, dù vận hành theo mô hình nào, 2 chuỗi bán lẻ FMCG và thực phẩm tươi sống lớn nhất Việt Nam đều đang tăng trưởng mạnh mẽ. Năm ngoái, cả Bách Hóa Xanh và WinCommerce đều ghi nhận doanh thu cao nhất kể từ khi hoạt động và đang kỳ vọng sẽ tiếp tục phá kỷ lục trong năm nay.
Với Bách Hóa Xanh, chuỗi đặt mục tiêu doanh thu đạt trên 62.000 tỷ (tăng 32%) và lợi nhuận sau thuế 1.800 tỷ đồng cho năm 2026. Trong khi đó, WinCommerce đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu từ 15-21%, tương đương với 45.000-47.000 tỷ đồng cho năm 2026 và hướng đến con số 1.000 tỷ lợi nhuận sau thuế.
Miếng bánh 70 tỷ USD đang tiếp tục nở ra
Động lực cho các chuỗi bán lẻ hiện đại như Bách Hóa Xanh và WinCommerce phát triển là dư địa tăng trưởng rất lớn của thị trường bán lẻ thực phẩm tại Việt Nam và sự chuyển dịch từ kênh bán lẻ truyền thống (GT) sang kênh bán lẻ hiện đại (MT) và thương mại điện tử.
Theo một báo cáo gần đây của SHS, tổng thị trường bán lẻ thực phẩm tại Việt Nam hiện có quy mô khoảng 60-70 tỷ USD, trong đó tỷ trọng kênh bán lẻ hiện đại (MT) chỉ chiếm 19%. Ước tính đến năm 2030, quy mô thị trường này có thể đạt 85 USD, trong đó tỷ trọng của kênh MT sẽ tăng mạnh lên mức 55%, chủ yếu chuyển dịch từ thị phần của kênh GT.
Theo SHS, khu vực nông thôn, nơi tập trung trên 60% dân số là thị trường tiềm năng của các nhà bán lẻ, khi người tiêu dùng chuyển sang quan tâm nhiều hơn tới chất lượng, tính an toàn vệ sinh của sản phẩm. Các doanh nghiệp bán lẻ nội địa có nhiều dư địa tăng trưởng và chiếm lĩnh thị phần nhờ vào quy mô cửa hàng lớn và am hiểu thị hiếu, thói quen chi tiêu của khách hàng trong nước.
Bên cạnh đó, Chính sách loại bỏ thuế khoán, Nghị định 70/2025/NĐ-CP về phát hành hóa đơn nhằm tăng cường tính minh bạch về thuế sẽ làm thu hẹp nhanh chóng các hoạt động kinh doanh truyền thống (chiếm khoảng 70% thị phần phân phối đồ tươi sống hiện tại), thúc đẩy kênh hiện đại tăng mạnh mẽ lên 35% sớm hơn thay vì 2030 như dự báo.
Ngoài ra, Bộ Công Thương đã phê duyệt Chương trình phát triển thị trường trong nước và kích thích tiêu dùng, đồng thời tăng cường chiến dịch “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” cho giai đoạn 2025-2027. Đây là một cú huých đối với thị trường bán lẻ thực phẩm nói chung và các chuỗi hiện đại như Bách Hóa Xanh và WinCommerce nắm lợi thế lớn trong cuộc đua giành thị phần.
