Theo UBND TP Hà Nội, đầu tư hệ thống đường sắt đô thị bằng nguồn vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông đồng bộ, nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, giảm áp lực ùn tắc và thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD (đô thị định hướng giao thông công cộng).
Ngày 22/6, Hà Nội dự kiến khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị trọng điểm gồm các tuyến số 1, 2, 8, 10 và 14 với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Đây được xem là chương trình đầu tư metro lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, đánh dấu bước chuyển từ phát triển từng tuyến riêng lẻ sang xây dựng đồng bộ mạng lưới giao thông công cộng quy mô lớn.
Trong số các dự án chuẩn bị khởi công, tuyến metro số 1 có quy mô lớn nhất với chiều dài khoảng 81 km, kết nối sân vận động Hùng Vương - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài. Tổng mức đầu tư của tuyến này khoảng 389.527 tỷ đồng.
Tuyến metro số 2 dài khoảng 56,5 km, kết nối sân bay Nội Bài với khu vực trung tâm Hà Nội và sân vận động Hùng Vương, có tổng vốn đầu tư khoảng 271.708 tỷ đồng.
Tuyến số 8 dài khoảng 91 km, trong đó khoảng 66 km đi qua địa phận Hà Nội, kết nối Hòa Lạc - Mai Dịch - Lĩnh Nam - Dương Xá với tổng mức đầu tư khoảng 317.393 tỷ đồng.
Tuyến metro số 10 dài khoảng 43 km, kết nối Cổ Loa với khu vực trung tâm thành phố thông qua các trục Võ Chí Công, Vành đai 3 và Vành đai 2,5. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 206.786 tỷ đồng.
Trong khi đó, tuyến số 14 dài khoảng 32 km, kết nối khu vực cầu Thăng Long, Hồng Hà và Ocean Park với tổng mức đầu tư khoảng 129.842 tỷ đồng.
Tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông (Ảnh: Văn Đoan).
Theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội sẽ phát triển mạng lưới gồm 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979 km. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 500 km metro trước năm 2035 và hoàn thiện toàn bộ mạng lưới trong giai đoạn 2035 - 2045.
Theo kế hoạch, cả 5 tuyến metro mới đều hướng tới mục tiêu hoàn thành vào năm 2030. Sau khi đưa vào vận hành, các tuyến sẽ kết nối đồng bộ với tuyến metro số 3 và tuyến số 5 đang triển khai, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên thông trên toàn địa bàn Hà Nội.
Song song với việc khởi công các tuyến mới, thành phố cũng đang đẩy nhanh tiến độ tuyến metro số 3, đặc biệt là đoạn đi ngầm, với mục tiêu hoàn thành toàn tuyến vào cuối năm 2027. Tuyến số 5 hiện tiếp tục được nghiên cứu hoàn thiện thiết kế và phương án đầu tư theo chỉ đạo của Chính phủ.
Việc đồng loạt triển khai 5 tuyến metro không chỉ góp phần giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô mà còn tạo động lực phát triển các cực tăng trưởng mới, thúc đẩy quá trình giãn dân, tái cấu trúc không gian đô thị và gia tăng giá trị bất động sản dọc các hành lang giao thông công cộng.
Nếu hoàn thành đúng tiến độ, đây sẽ là bước ngoặt quan trọng trong lịch sử phát triển hạ tầng Hà Nội, đưa Thủ đô tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, thông minh và có hệ thống giao thông công cộng quy mô hàng đầu khu vực.
