Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026, hàng chục ngàn trái chủ trong vụ án Vạn Thịnh Phát đón nhận niềm vui xen lẫn trăn trở. Giữa bối cảnh ngành Thi hành án dân sự (THADS) TP HCM đang nỗ lực tối đa để khơi thông dòng tiền từ khối tài sản khổng lồ của bị cáo Trương Mỹ Lan và đồng phạm, những con số trong tài khoản đang dần hiện lên, minh chứng cho một nỗ lực tư pháp chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam.
Chờ câu trả lời chắc chắn về tỉ lệ hoàn vốnTại căn nhà nhỏ ở phường Bến Thành, TP HCM, ông T. lặng người trước thông báo biến động số dư từ ứng dụng ngân hàng. Đây là khoản tiền đợt 7 ông nhận được với tư cách là bị hại trong vụ án liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB).
Sau hơn 2 năm ròng rã mất ngủ, ông T. khẽ thở dài, nở nụ cười nhẹ. Chia sẻ về cảm xúc lúc này, ông cho biết bản thân không hẳn là vui mừng, mà đúng hơn là trút được phần nào gánh nặng khi số tiền ngỡ đã mất trắng nay bắt đầu có đường quay trở lại. Trước đó, vợ chồng ông đã dốc toàn bộ 600 triệu đồng tiền tích cóp dưỡng già vào trái phiếu sau khi nghe nhân viên ngân hàng tư vấn về kênh đầu tư "an toàn, lãi suất cao và gần như không rủi ro".
Khi vụ án vỡ lở, chỗ dựa tài chính cho tuổi xế chiều của ông bà đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Sự dằn vặt bản thân vì trót "tin quá hóa dại" đã bào mòn sức khỏe người đàn ông này. Dù dòng tiền đang nhỏ giọt trở về qua từng đợt chi trả, ông T. thừa nhận vẫn chưa thể an tâm hoàn toàn. Ông lo ngại vì chưa biết chính xác tổng số tiền sẽ thu hồi được là bao nhiêu và hành trình chờ đợi còn kéo dài đến bao giờ.
Trường hợp của ông T. vẫn được xem là may mắn khi hồ sơ pháp lý suôn sẻ. Trong khi đó, hàng chục ngàn trái chủ khác vẫn sống trong cảnh thấp thỏm mỗi đợt chi trả, đặc biệt là những người cao tuổi, hạn chế về công nghệ. Bày tỏ sự bức xúc trước những thông tin mơ hồ, ông K. (phường An Lạc, TP HCM) cho biết các trái chủ vẫn chưa nhận được câu trả lời chắc chắn về tỉ lệ hoàn vốn là 10%, 30% hay 70%.
Ông T. nhận được khoản chi trả đợt 7
Nếu nỗi lo của người dân là thời gian nhận tiền thì bài toán của ngành THADS TP HCM là làm sao chi trả nhanh, đúng và an toàn nhất. Đây là vụ án có quy mô lớn nhất lịch sử tố tụng Việt Nam với hơn 43.000 đương sự và khối lượng tài sản xử lý lên tới hàng trăm ngàn tỉ đồng. Áp lực đè nặng lên các chấp hành viên, bởi chỉ một sai sót nhỏ trong tính toán hay xác minh cũng có thể gây hệ lụy pháp lý và khiếu nại dây chuyền.
Tính đến cuối năm 2025, THADS TP HCM đã hoàn thành 7 đợt chi trả cho các bị hại liên quan 6 mã trái phiếu (QT-2018.12.1; SET.H2025; ADC-2018.09; ADC-2019.01; ADC-2018.09.01 và SNW-2018.10).
Quy trình thanh toán được thực hiện "thần tốc" trong 6 tháng. Đợt 1 (ngày 25-6-2025) chi trả hơn 7.464 tỉ đồng, đạt 24,8% giá trị. Các đợt tiếp theo có tỉ lệ dao động 0,6%-2,4%. Riêng đợt 7 (ngày 31-12-2025), cơ quan chức năng đã thanh toán hơn 697 tỉ đồng cho 42.491 trái chủ.
Tổng cộng, hơn 43.000 đương sự đã nhận được tổng số tiền vượt mốc 9.000 tỉ đồng. Với 617 trái chủ chưa cung cấp thông tin tài khoản, cơ quan thi hành án đã gửi tiết kiệm số tiền tương ứng nhằm bảo đảm quyền lợi cho người dân.
Lần đầu tiên trong lịch sử thi hành án, công nghệ số trở thành trợ lực then chốt. Việc ứng dụng phần mềm thanh toán chuyên biệt giúp hệ thống xử lý chi trả cho hơn 43.000 người chỉ bằng một lệnh duy nhất, chưa ghi nhận sai sót hay khiếu nại.
Bên cạnh đó, các giải pháp công nghệ đồng bộ khác cũng phát huy hiệu quả: Thông báo qua VNeID; kết nối dữ liệu với Bộ Công an để gửi hơn 2.000 thông báo trực tiếp; phát hành gần 47.000 biên lai điện tử cho số tiền thu hơn 6.678 tỉ đồng. Đặc biệt, Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và ki-ốt tra cứu giúp lãnh đạo giám sát dòng tiền theo thời gian thực, đồng thời để người dân chủ động kiểm tra hồ sơ mà không cần chờ đợi.
Theo lãnh đạo THADS TP HCM, thu hồi tài sản trong vụ án Vạn Thịnh Phát là thách thức lớn do tài sản không chỉ là tiền mặt mà còn gồm các dự án dở dang, cổ phần và tài sản đặc thù. Việc chuyển hóa các tài sản này thành tiền để chi trả đòi hỏi lộ trình cụ thể và sự phối hợp liên ngành chặt chẽ.
Về phía người dân, ông T. - một trái chủ - cho biết dù tâm lý đã nhẹ nhõm hơn khi dòng tiền bắt đầu quay về, ông vẫn thường xuyên theo dõi sát sao diễn biến vụ án. Chia sẻ về kết quả bước đầu, ông T. nhìn nhận: "Việc hơn 9.000 tỉ đồng đến được tay người dân là tín hiệu tích cực, minh chứng cho nỗ lực thực thi công lý của cơ quan chức năng, dù chúng tôi hiểu chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức".
