Thủ đoạn mạo danh cơ quan chức năng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản không mới, nhưng vẫn có nhiều người “sập bẫy” bởi cách thức các đối tượng tiếp cận và thao túng tâm lý nạn nhân đang ngày càng tinh vi và nhắm vào những nhu cầu thiết yếu nhất.
Vụ việc nạn nhân tại Hà Nội vừa nêu và những vụ việc tương tự thời gian qua cho thấy những lỗ hổng lớn trong nhận thức bảo mật của người dân. Trong khi đó, tội phạm đã “nhắm” đúng điểm yếu của nhiều người, với tâm lý ngại thực hiện các thủ tục hành chính phức tạp, nên mong muốn giải quyết công việc nhanh chóng thông qua sự “giúp đỡ” của trung gian. Từ đó, các đối tượng lừa đảo đã xây dựng kịch bản để lừa đảo.
Các đối tượng này tự xưng là cán bộ cơ quan thuế, sở kế hoạch đầu tư, sử dụng các đầu số điện thoại giả mạo, thậm chí gửi các văn bản, đường link ứng dụng có giao diện giống với các cơ quan nhà nước. Sự tinh vi này khiến nạn nhân dễ dàng sập bẫy, tự chuyển những khoản tiền lớn mang danh nghĩa “phí dịch vụ”, “tiền cọc” hay “thuế phát sinh”...
Việc các đối tượng lừa đảo biết rõ nạn nhân đang có nhu cầu làm thủ tục kinh doanh, nộp thuế... để tiếp cận “đúng người, đúng thời điểm” cho thấy thông tin cá nhân của rất nhiều người đã bị rò rỉ bằng phương thức mua bán hoặc thu thập bất hợp pháp. Bên cạnh đó, sự nhẹ dạ, cả tin và thói quen làm việc qua mạng xã hội mà thiếu bước xác minh trực tiếp của một bộ phận người dân chính là mảnh đất màu mỡ cho tội phạm hoành hành. Cơ quan chức năng đã nhiều lần khẳng định: Không có cán bộ thuế làm việc, yêu cầu chuyển tiền hoặc cài đặt ứng dụng lạ qua điện thoại, Zalo hay Telegram... nhưng vẫn có người sập bẫy lừa đảo.
Để ngăn chặn những thiệt hại tài chính tương tự, giải pháp cốt lõi phải đến từ hai phía. Về phía các cơ quan quản lý, cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, đồng thời siết chặt quản lý dữ liệu cá nhân và tăng cường chế tài xử phạt tội phạm công nghệ cao. Về phía người dân, sự cảnh giác phải được nâng lên thành “kỹ năng” trong không gian số. Mỗi cá nhân cần hình thành thói quen kiểm tra, xác minh thông tin trực tiếp tại các trụ sở cơ quan nhà nước hoặc qua các cổng thông tin điện tử chính thức. Tuyệt đối không chuyển tiền, không cung cấp mã OTP, và không tải các ứng dụng ngoài kho ứng dụng chính thống theo hướng dẫn của người lạ để tránh tiền mất tật mang.
