Chứng khoán đối diện nghịch lý
Thị trường chứng khoán đang đối mặt với một nghịch lý khi diễn biến của chỉ số không phản ánh bức tranh kinh doanh của doanh nghiệp. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, thị trường thực tế đã giảm khoảng 5% từ đầu năm, trong khi thanh khoản bình quân chỉ còn khoảng 500 triệu USD mỗi phiên, bằng một nửa so với giai đoạn đầu năm.
Ở chiều ngược lại, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Lợi nhuận các doanh nghiệp trên HoSE tăng khoảng 37% trong quý I và VinaCapital kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng 15-20% trong quý II. Điều này tạo nên nghịch lý khi nhiều doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, lợi nhuận tăng trưởng nhưng giá cổ phiếu vẫn đi xuống, khiến mặt bằng định giá ngày càng trở nên hấp dẫn.
Trao đổi tại sự kiện do VinaCapital tổ chức mới đây, ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư Cấp cao VinaCapital, cho rằng sự lệch pha giữa giá cổ phiếu và kết quả kinh doanh xuất phát từ nhiều yếu tố vĩ mô tác động đồng thời đến tâm lý thị trường.
Theo ông, mặt bằng lãi suất trong nước đã tăng khoảng 200 điểm cơ bản từ đầu năm, nhiều ngân hàng nâng lãi suất huy động lên vùng 8-9%, khiến dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang kênh tiền gửi. Trong khi đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng mạnh, làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu. Tại Việt Nam, lạm phát đạt 5,6% trong tháng 5 trước khi hạ nhiệt xuống 4,7% trong tháng 6 nhờ giá dầu giảm.
Bên cạnh đó, áp lực bán ròng của khối ngoại cũng ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến thị trường. Từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 80.000 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển sang các thị trường có nhiều cơ hội hưởng lợi từ làn sóng AI và bán dẫn như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan.
Đừng chỉ nhìn biến động ngắn hạn
Dù vậy, vị chuyên gia cho rằng nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào những biến động ngắn hạn.
"Sự lệch pha không thể kéo dài mãi được. Trong dài hạn, giá cổ phiếu sẽ phản ánh giá trị nội tại của doanh nghiệp. Chúng tôi cho rằng các yếu tố bất lợi như lãi suất, lạm phát hay xung đột địa chính trị phần lớn đã được phản ánh vào mặt bằng giá hiện nay", ông Minh nhận định.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Thái Quang Trung, CFA, Giám đốc Đầu tư kiêm Nhà điều hành quỹ VinaCapital, cho biết quỹ không chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng lợi nhuận mà còn đánh giá kỹ chất lượng của mức tăng trưởng đó.
Sau quá trình sàng lọc, VinaCapital hiện tập trung vào khoảng 20 cổ phiếu cốt lõi. Dù nhóm này chỉ chiếm khoảng 25-30% vốn hóa thị trường, nhưng đóng góp gần hai phần ba giá trị danh mục của quỹ.
Theo ông Trung, nhóm doanh nghiệp này được kỳ vọng sẽ ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận khoảng 20-30% trong quý II, nhờ nhiều động lực như sự mở rộng của ngành, gia tăng thị phần, cải thiện biên lợi nhuận và tối ưu chi phí hoạt động.
Từ góc độ định giá, ông Trung cho rằng diễn biến của VN-Index thời gian qua chưa phản ánh đầy đủ bức tranh của thị trường khi mức tăng chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu Vingroup. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu này, P/E dự phóng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm nay chỉ còn khoảng 9,3 lần, tiệm cận vùng định giá thấp nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây.
Theo thống kê của VinaCapital, thị trường càng được giao dịch ở vùng định giá thấp thì xác suất nhà đầu tư đạt mức sinh lời vượt trội trong chu kỳ 2-3 năm càng cao. Với tầm nhìn dài hơn, từ 5-10 năm, những nhà đầu tư kiên trì nắm giữ cổ phiếu thường đạt mức lợi nhuận hai chữ số.
Từ đó, ông Trung khuyến nghị nhà đầu tư kiên định với chiến lược đầu tư dài hạn và giải ngân đều đặn thay vì quá tập trung vào biến động ngắn hạn. Theo ông, những giai đoạn tâm lý bi quan khiến mặt bằng định giá xuống mức hấp dẫn lại có thể là cơ hội để tích lũy thêm các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt.
