Biến động giá vàng Việt Nam và thế giới trong 1 năm qua. Nguồn: Simplize
Có nên tiếp tục tích sản bằng vàng?
Những ngày đầu tháng 4, giá vàng thế giới dao động quanh mốc 4.700 USD/ounce trong khi giá vàng trong nước giao dịch ở mức 170-173 triệu đồng/lượng.
Theo dữ liệu từ trang Simplize, giá vàng đã tăng 70.4% trong 12 tháng qua, đưa mức lợi nhuận bình quân 3 năm gần nhất lên tới 37.3%/năm. Trong bối cảnh giá vàng liên tục tăng nóng, nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi có nên tiếp tục tích sản bằng vàng không?
Tại chương trình Tài chính cá nhân với chủ đề "3 nguyên tắc tích sản vàng khi giá tăng cao" của VnExpress, ông Nguyễn Tuấn Anh, founder của Finpeace –đơn vị cung cấp giải pháp đào tạo và đầu tư trả lời câu hỏi về giá vàng có ảnh hưởng tới việc tích sản hay không.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, với bất kỳ loại tài sản nào, nhà đầu tư cần tuân thủ hai nguyên tắc cốt lõi. Thứ nhất là định giá tài sản, tức đánh giá xem mức giá hiện tại có đủ hấp dẫn so với giá trị hay không.
Thứ hai là khả năng mua được tài sản ở mức giá hợp lý. Dù vàng được nhìn nhận có thể tăng trung bình 5–7% mỗi năm trong dài hạn, ông Tuấn Anh lưu ý rằng ở thời điểm ngắn hạn, câu hỏi quan trọng hơn là mức giá hiện tại có còn hợp lý để mua vào hay không.
"Cần dè chừng vì trong vài tháng gần đây, giá vàng tăng rất nhanh. Mức giá hiện tại, về cảm nhận cá nhân, có thể không còn "đẹp" cho dài hạn. Quan trọng là liệu nó có hợp lý hay không thì chưa chắc. Chỉ cần câu trả lời là "chưa chắc" thôi, thì quyết định mua, đặc biệt khi trước đó chưa có vàng và định phân bổ một khoản lớn, đã là một quyết định có rủi ro nếu nhìn từ góc độ quản lý tài sản cá nhân", ông Tuấn Anh nói.
Ở chiều ngược lại, ông Nguyễn Tuấn Anh cho rằng những người chưa tích sản vàng hoàn toàn có thể bắt đầu theo phương pháp mua tích lũy từng phần.
Ông dẫn lại thực tế trước đây, thế hệ ông bà chúng ta mua được một chỉ vàng thường cất giữ như một khoản tích lũy dài hạn, không quá quan tâm đến biến động giá hàng ngày do chưa có bảng giá phổ biến như hiện nay. Theo ông, cách tích lũy này không đòi hỏi phải am hiểu sâu về giá vàng, trong khi nhà đầu tư hiện tại lại có xu hướng bị chi phối quá nhiều bởi biến động ngắn hạn của thị trường.
"Hãy thử nghĩ ngược lại: nếu mỗi tháng chúng ta có lương, chi tiêu vừa đủ và có tiền tiết kiệm, thì thực ra không có nhiều cơ hội để tiêu vàng. Khi có tiền tiết kiệm, câu hỏi lớn nhất là nên mua gì để đầu tư dài hạn. Nếu chọn mua vàng, thì mục đích là gì? Nếu không có ý định bán, thì giá vàng giảm cũng không ảnh hưởng. Giá giảm thì càng là cơ hội mua thêm", ông ví dụ.
Giá vàng dao động mạnh, vàng có còn là tài sản trú ẩn an toàn?
Ông Nguyễn Tuấn Anh, founder của Finpeace
Trước câu hỏi vàng hiện tại đã trở thành tài sản đầu cơ nóng hay vẫn là tài sản trú ẩn an toàn, ông Tuấn Anh cho biết trên thế giới, khái niệm sở hữu vàng từng là một "trục cơ sở" để nhìn vào lượng tiền được phát hành, gắn với một lượng vàng nhất định. Từ khoảng những năm 1970 đến nay, cơ chế đó dần thay đổi. Gần đây, các ngân hàng trung ương liên tục phát hành thêm tiền, đặc biệt trong các giai đoạn khủng hoảng kinh tế. Có thể hiểu đơn giản: lượng tiền đang liên tục được tạo ra, còn vàng vẫn là tài sản hữu hạn.
Lịch sử cũng cho thấy, các biến động từ địa chính trị, chiến tranh hay các cú sốc khác thường trùng với những đợt sóng của vàng. Điều này khiến nhiều người, đặc biệt là thế hệ trước, tin rằng vàng là một tài sản phòng thủ.
"Cần nhớ rằng giá trị tài sản đến từ sự công nhận của số đông. Khi nhiều người cùng tin, giá trị đó càng được củng cố, tương tự như tiền tệ. Ở thời điểm hiện tại, hoặc ít nhất trong vài chục năm tới, cá nhân tôi vẫn tin rằng vàng là một tài sản được nhiều người trên toàn cầu tin tưởng như một công cụ phòng thủ trong những giai đoạn bất ổn. Vàng có tính phòng thủ cao và thanh khoản tốt: khi cần bán để quy đổi ra tiền thì rất nhanh, phù hợp với vai trò quỹ dự phòng rủi ro. Khi gặp khó khăn, có thể dễ dàng chuyển thành tiền để chi tiêu thiết yếu như ăn uống, thuê nhà, nuôi con", ông Tuấn Anh nói.
Yếu tố thứ hai là thị trường. Theo vị chuyên gia, bản chất thị trường là cung – cầu. Giá biến động mạnh cho thấy có lực mua hoặc bán lớn trong ngắn hạn. Khi nhiều người muốn mua, giá tăng; khi nhiều người muốn bán, giá giảm. Điều này phản ánh nhu cầu ngắn hạn đang tác động mạnh lên cung – cầu, và khi đó xuất hiện khái niệm "đầu cơ".
Từ "đầu cơ" thường bị hiểu theo nghĩa tiêu cực, nhưng theo chuyên gia có thể hiểu đơn giản: có những người mua và chỉ vài ngày sau đã có lãi. Cảm giác này khiến nhiều người bị cuốn theo, tạo thành các đợt sóng tài sản ngắn hạn, như với vàng.
Theo quan điểm của ông Tuấn Anh, điều này phù hợp với những người đầu cơ chuyên nghiệp, những người có thể tận dụng biến động ngắn hạn và cũng có khả năng thoát ra khi cần. Tuy nhiên, điều đó không chắc chắn.
Ngược lại, với nhà đầu tư dài hạn, cần thận trọng. Khi đang là nhà đầu tư mà bị cuốn theo thị trường, chuyển sang hành vi đầu cơ, tức là đang thay đổi bản chất của mình dưới tác động của thị trường.
"Lời khuyên là nếu đã là nhà đầu tư thì hãy giữ đúng vai trò đó. Thị trường biến động là chuyện của thị trường, không nhất thiết phải phản ứng theo. Không phải vì giá tăng mà phải bán ra để "bắt đỉnh", rồi kỳ vọng mua lại ở "đáy". Việc đó, thực tế, rất khó và thường chỉ phù hợp với nhà đầu cơ chuyên nghiệp", chuyên gia nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, để tích sản vàng hiệu quả trong mọi thời điểm, nhà đầu tư cần tuân thủ ba nguyên tắc cốt lõi.
Thứ nhất, xác định rõ mục tiêu. Nhà đầu tư cần biết việc tích sản nhằm phục vụ mục đích gì, như du học, mua nhà trong 10 năm tới hay đạt một mục tiêu tài chính cụ thể. Trên thực tế, không ít người chỉ quan tâm "đầu tư gì có lời" mà thiếu đi định hướng rõ ràng.
Thứ hai, tích sản trong khả năng tài chính. Điều này đồng nghĩa chỉ sử dụng nguồn lực sẵn có, tránh vay mượn để đầu tư vượt quá năng lực. Theo ông, việc vay tiền để mua vàng có thể khiến áp lực gia tăng nếu giá biến động bất lợi, và rủi ro khi đó không đến từ bản thân tài sản mà từ cách sử dụng đòn bẩy tài chính.
Thứ ba, duy trì đều đặn và trong trạng thái thoải mái. Tích sản nên được thực hiện theo chu kỳ ổn định, chẳng hạn theo tháng, với tâm lý phù hợp và không gây áp lực tài chính.
Ba nguyên tắc này giúp nhà đầu tư kiên trì theo đuổi mục tiêu dài hạn, thay vì bị cuốn vào biến động ngắn hạn của thị trường.
Phan Trang
