Việt Nam và Thái Lan gây chú ý nhất Đông Nam Á về xe điện

TPO - Các quốc gia Đông Nam Á đang tăng tốc chuyển đổi sang phương tiện chạy điện thông qua trợ cấp, ưu đãi thuế và yêu cầu doanh nghiệp vận tải từng bước thay thế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Việt Nam và Thái Lan là hai thị trường ghi nhận tỷ lệ xe điện đáng chú ý.

Indonesia giảm trợ cấp nhưng tiếp tục thúc đẩy xe máy điện

Indonesia đang triển khai chương trình hỗ trợ xe máy điện nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi từ phương tiện chạy xăng sang phương tiện sử dụng điện.

Theo Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa, chính phủ dự kiến trợ cấp 3 triệu rupiah (khoảng 169 USD) cho mỗi xe máy điện, thấp hơn mức 5 triệu rupiah từng được cân nhắc và giảm mạnh so với mức 7 triệu rupiah áp dụng trong năm trước.

Chính phủ Indonesia dành khoảng 3.000 tỷ rupiah (169 triệu USD) cho chương trình, với mục tiêu hỗ trợ việc mua tới 1 triệu xe máy điện. Tuy nhiên, giới chức nước này thừa nhận mục tiêu trên khó có thể đạt được trong năm 2026 do năng lực sản xuất trong nước còn hạn chế.

Các quốc gia Đông Nam Á đang tăng tốc chuyển đổi sang phương tiện chạy điện thông qua nhiều chính sách trợ cấp. Ảnh: Jakarta Global.

Ông Purbaya ước tính Indonesia chỉ có thể sản xuất khoảng 100.000 xe máy điện vào cuối năm nay, tương đương 10% mục tiêu đề ra.

“Năng lực sản xuất trong nước chưa đạt 1 triệu xe máy. Tôi cho rằng đến cuối năm, con số tối đa sẽ chỉ khoảng 100.000 xe”, ông nói.

Bên cạnh năng lực sản xuất, chính phủ Indonesia cũng sẽ theo dõi sức mua của thị trường để đánh giá mức độ sử dụng ngân sách trợ cấp và quyết định liệu chương trình có tiếp tục được triển khai hay không.

Chính sách này nằm trong chiến lược điện hóa phương tiện giao thông của Indonesia, với mục tiêu vừa thúc đẩy ngành công nghiệp xe điện trong nước, vừa giảm tiêu thụ nhiên liệu và gánh nặng trợ cấp năng lượng.

Lào tăng ưu đãi, đặt mục tiêu 30% phương tiện là xe điện

Tại Lào, quá trình chuyển đổi sang phương tiện điện cũng đang được đẩy nhanh trong bối cảnh nước này đối mặt với những lo ngại về nguồn cung nhiên liệu.

Chính phủ Lào đã tạm thời đình chỉ nhập khẩu phương tiện chạy xăng và đặt mục tiêu nâng tỷ lệ xe điện lên 30% tổng số phương tiện trong nước vào năm 2030.

Hiện số lượng xe điện và xe hybrid tại Lào vẫn còn khá khiêm tốn, với khoảng 17.357 phương tiện đã đăng ký, chỉ chiếm khoảng 0,5% trong tổng số gần 3 triệu phương tiện của cả nước.

Để khuyến khích người dân chuyển sang xe điện, Lào áp dụng thuế tiêu thụ chỉ 3% đối với xe điện, trong khi ô tô chạy xăng có dung tích động cơ từ 1.000cc - 3.000cc phải chịu mức thuế tiêu thụ cao hơn.

Nhiều thị trường Đông Nam Á đang nổi lên như những điểm đến quan trọng của ngành công nghiệp xe điện toàn cầu. Ảnh: Jakarta Global.

Chính phủ Lào cũng yêu cầu các doanh nghiệp vận tải thay thế ít nhất 10% đội xe bằng phương tiện điện vào cuối năm nay.

Tuy nhiên, hạ tầng sạc vẫn là một trong những thách thức lớn. Lào hiện chỉ có khoảng 120 trạm sạc xe điện, trong đó một nửa tập trung tại thủ đô Vientiane và khu vực lân cận.

Đông Nam Á trở thành điểm nóng của ngành xe điện

Thị trường xe điện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được định giá khoảng 4,6 tỷ USD năm 2025 và dự kiến đạt 6 tỷ USD trong năm 2026. Đến năm 2031, quy mô thị trường có thể lên tới 23,6 tỷ USD, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 31,6%.

Một ước tính khác cho rằng đến năm 2035, ngành xe điện Đông Nam Á có thể tạo ra 80-100 tỷ USD cơ hội doanh số mỗi năm, tăng mạnh so với mức khoảng 2 tỷ USD năm 2021.

Đà tăng trưởng này đang thúc đẩy các chính phủ trong khu vực sử dụng nhiều công cụ chính sách để thu hút đầu tư, phát triển sản xuất trong nước và kích thích nhu cầu tiêu dùng.

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cũng nhanh chóng mở rộng hoạt động tại Đông Nam Á, trong đó tập trung vào việc xây dựng nhà máy, tăng tỷ lệ nội địa hóa và phát triển chuỗi cung ứng tại địa phương. Trong khi đó, các hãng xe truyền thống phải đối mặt với áp lực thay đổi chiến lược khi xe điện ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong thị trường ô tô khu vực.

Hạ tầng trạm sạc vẫn là điểm nghẽn

Doanh số xe điện tại Đông Nam Á tăng gần 50% trong năm 2024, đưa xe điện lên khoảng 9% tổng doanh số ô tô của khu vực.

Việt Nam và Thái Lan là hai thị trường ghi nhận tỷ lệ xe điện đáng chú ý trong nhóm các nền kinh tế lớn của khu vực.

Song song với việc hỗ trợ người mua và nhà sản xuất, các quốc gia Đông Nam Á cũng đang đầu tư mạnh hơn vào hạ tầng sạc.

Singapore hiện dẫn đầu khu vực với hơn 15.000 điểm sạc, trong khi Thái Lan và Malaysia liên tục mở rộng mạng lưới. Việt Nam và Indonesia cũng ghi nhận tốc độ phát triển nhanh của hệ thống trạm sạc. Dù vậy, sự phân bổ hạ tầng vẫn chưa đồng đều. Phần lớn trạm sạc tập trung tại các thành phố lớn, khu thương mại và trung tâm kinh tế, trong khi nhiều khu vực nông thôn vẫn thiếu điểm sạc.